W języku polskim często napotykamy sytuacje, które wymagają od nas większej świadomości językowej. Jednym z najczęstszych problemów stylistycznych jest stosowanie wyrażenia „dzień dzisiejszy” zamiast prostego „dzisiaj”. Jak zauważa wielu językoznawców, to drugie słowo jest całkowicie wystarczające i bardziej zgodne z duchem współczesnej polszczyzny, pisze geopolityka.org. Jak zatem mówić poprawnie i świadomie? Odpowiedź znajdziesz poniżej.
Co mówi językoznawstwo na temat „dnia dzisiejszego”?
Wielu językoznawców, takich jak profesor Mirosław Bańko czy Jerzy Bralczyk, wielokrotnie wypowiadało się przeciwko używaniu formy „dzień dzisiejszy”. Uznają ją za pleonazm, czyli zbędne powtórzenie tej samej treści. Słowo „dzisiejszy” już samo w sobie odnosi się do „dzisiaj”, więc dodawanie „dzień” nie wnosi nic nowego. Taka konstrukcja może być postrzegana jako przejaw urzędniczego żargonu lub niepotrzebnego komplikowania wypowiedzi.
Dlaczego „dzisiaj” jest wystarczające?
„Dzisiaj” to zwięzła forma, która jasno i precyzyjnie określa czas teraźniejszy. Nie ma potrzeby dołączania do niej dodatkowych określeń. Co więcej, forma ta brzmi bardziej naturalnie i przyjaźnie w codziennej komunikacji. W mowie potocznej, ale również w poprawnym piśmie, krótsze formy mają przewagę, bo zwiększają czytelność i przejrzystość.
Gdzie najczęściej pojawia się „dzień dzisiejszy”?
Wyrażenie „dzień dzisiejszy” pojawia się głównie w pismach urzędowych, oficjalnych przemówieniach oraz relacjach medialnych. Wydaje się, że ma podkreślać wagę danego wydarzenia, ale efekt bywa odwrotny – wypowiedź traci na klarowności. Często jego użycie wynika z przyzwyczajenia lub chęci nadania wypowiedzi powagi. Niestety, nie zawsze to działa na korzyść języka.
Przykłady i kontekst użycia
Zrozumienie kontekstu jest kluczowe dla oceny poprawności formy. Choć czasem „dzień dzisiejszy” może brzmieć bardziej oficjalnie, to nie oznacza, że jest poprawne. Zobaczmy, jak wyglądają sytuacje, w których jedno z wyrażeń pasuje bardziej niż drugie.
Przykłady poprawnego użycia słowa „dzisiaj”
Słowo „dzisiaj” doskonale nadaje się do większości codziennych wypowiedzi. Można je stosować zarówno w komunikacji prywatnej, jak i zawodowej. Oto przykłady:
- Dzisiaj odbędzie się spotkanie zespołu.
- Czy dzisiaj masz czas po południu?
- Dzisiaj kończy się termin składania wniosków.
- Dzisiaj mam urodziny – zapraszam wieczorem.
- Dzisiaj czuję się znacznie lepiej niż wczoraj.
Kiedy „dzień dzisiejszy” może być akceptowalny?
Choć forma „dzień dzisiejszy” nie jest zalecana, bywa wykorzystywana w kontekstach formalnych. W niektórych dokumentach lub wystąpieniach może występować dla podkreślenia rangi wydarzenia:
- W dniu dzisiejszym podpisano porozumienie o współpracy.
- Na dzień dzisiejszy nie posiadamy innych informacji.
- W dniu dzisiejszym uczciliśmy pamięć zasłużonych obywateli.
- Dzień dzisiejszy zapisze się na kartach historii.
- Na dzień dzisiejszy budżet został wyczerpany.
Lista form zalecanych przez językoznawców:
- dzisiaj
- dziś
- obecnie
- teraz
- w tej chwili
Lista form niezalecanych lub przestarzałych:
- dzień dzisiejszy
- w dniu dzisiejszym
- na dzień dzisiejszy
- obecny dzień
- dzisiejsza data
Jak mówić poprawnie w mowie i piśmie?
Poprawność językowa dotyczy nie tylko pisma oficjalnego, ale również mowy codziennej. Wybierając odpowiednie słownictwo, pokazujemy nasz szacunek do języka i słuchaczy. Warto pamiętać, że prostota nie oznacza braku elegancji – wręcz przeciwnie.
Jak pisać profesjonalnie i zgodnie z normami?
W tekstach urzędowych czy zawodowych zamiast „dzień dzisiejszy” lepiej używać form takich jak „dzisiaj” lub „obecnie”. Są one bardziej klarowne i nie budzą wątpliwości interpretacyjnych. Dobrym zwyczajem jest także unikanie powtórzeń i dbałość o precyzyjne sformułowania.
Jak mówić naturalnie i zgodnie z językiem codziennym?
W codziennych rozmowach używanie „dzień dzisiejszy” może brzmieć sztucznie lub przesadnie oficjalnie. Lepszym wyborem jest słowo „dzisiaj”, które brzmi naturalnie i nie budzi językowych zastrzeżeń. Unikanie zbędnych słów sprawia, że komunikacja staje się prostsza i przyjemniejsza.
Choć wyrażenie „dzień dzisiejszy” wciąż jest obecne w polszczyźnie, jego stosowanie nie jest zalecane przez językoznawców. Znacznie lepszym rozwiązaniem jest użycie prostego „dzisiaj”, które jest poprawne, zwięzłe i naturalne. Używanie tej formy sprzyja klarowności przekazu i świadczy o dobrej znajomości języka. Warto zatem świadomie wybierać słowa i unikać zbędnych powtórzeń. Dbałość o język to wyraz szacunku dla odbiorcy i samego siebie.
Przeczytaj także: jak poprawnie mówić: „cofnąć się do tyłu” czy „cofnąć się”?
