Opinia Bitcoin to wyjątkowe zjawisko, za którym stoi cała filozofia, idee wolnego rynku, anarchia, libertarianizm, a nawet indywidualne tezy całych szkół ekonomicznych, w tym Austriackiej Szkoły Ekonomicznej (AES).
Bitcoin i gospodarka
Pierwsza kryptowaluta pojawiła się w 2009 roku i zasadniczo różniła się od wszystkich innych form transakcji pieniężnych. Najważniejszą rzeczą, która wyróżniała sieć Bitcoin, było to, że była zdecentralizowana i za emisją monet nie stały żadne państwa, banki centralne ani inne podobne struktury. Sam pomysł, że pieniądz mógłby istnieć wyłącznie w formie elektronicznej, a także pomysł, że do jego emisji nie zawsze potrzebne jest państwo, wydawał się wielu absurdalny.
Jednak z biegiem lat inwestorzy aktywnie wykorzystują kryptowalutę do budowania portfeli inwestycyjnych, a Bitcoin do celów „deflacyjnych” zamiast podatnej na inflację waluty fiducjarnej. A BTC jest używany w ten sposób nie tylko przez „dziwnych entuzjastów”, ale przez duże firmy o kapitalizacji miliardów dolarów, takie jak Tesla czy MicroStrategy.
Austriacka Szkoła Ekonomiczna
Za założyciela AES uważa się Carla Mengera (1840-1921), który w jednym ze swoich dzieł napisał:
„Pieniądze nie są wynalazkiem państwa. To nie jest produkt legislacyjny. Ich istnienie nie wymaga nawet zgody władzy politycznej. Niektóre towary stały się pieniędzmi w sposób zupełnie naturalny, po prostu w wyniku stosunków gospodarczych niezależnych od władzy państwowej.
To, co powiedział Menger, odnosi się również do Bitcoina. Po Mengerze byli inni wybitni ekonomiści szkoły austriackiej: Ludwig von Mises, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie ekonomii Friedrich August von Hayek, twórca anarchokapitalizmu Murray Rothbard i wielu innych.
Szkoły ekonomiczne
Szkoła myśli ekonomicznej to zbiór pomysłów na temat tego, jak faktycznie działa gospodarka. Istnieje wiele takich pomysłów wyznawanych przez pewną grupę ekonomistów i często przeplatają się one z metodami i podejściami z innych dziedzin. Ale ogólnie można wymienić następujące kierunki: teoria klasyczna, marginalizm, monetaryzm i keynesizm.
Teoria klasyczna dotyczy liberalizmu gospodarczego w koncepcji Adama Smitha, Davida Ricardo i kilku innych „klasyków”. Uważa się ją za klasyczną, ponieważ większość późniejszych systemów w teorii ekonomii w taki czy inny sposób mieściła się w zakresie szkoły klasycznej. Marginalizm dotyczy wartości marginalnych, systemu rynku równowagi i subiektywizmu. Tutaj możesz pamiętać Carla Mengera czy Leona Walrasa. Dlatego właśnie marginalizm rozwinął się w ramach austriackiej szkoły ekonomicznej.
Główne tezy AES można streścić w następujący sposób: ceny na rynku kształtują się w sposób samoorganizujący, działalność człowieka jest działalnością każdego indywidualnie, stosunki gospodarcze są zjawiskiem złożonym i zmiennym, a próby centralnej regulacji gospodarki poprzez państwo nie doprowadzi do niczego dobrego, dlatego potrzebna jest decentralizacja. Konkurencja na rynku jest błogosławieństwem i motorem wzrostu gospodarczego.
Libertarianizm i anarchia
To właśnie AES leży u podstaw całego ruchu filozoficznego zwanego libertarianizmem, którego idee sprowadzają się do następujących kwestii:
- < p> Człowiek należy do siebie, a nie do innych.
-
Z agresywną przemocą mamy do czynienia, gdy osobie aktywnie odmawia się przynależności do niej. Dlatego libertarianizm ma zasadę zabraniającą agresywnej przemocy.
-
Jeśli niektórzy ludzie dopuszczają się przemocy wobec innych, jest to przejaw nierówności w wolności. Osoba może obronić się przed agresywną przemocą.
-
Ludzie mogą swobodnie wymieniać się między sobą, przeprowadzać transakcje, sprzedawać towary i usługi bez agresywnej przemocy.
-
Państwo z punktu widzenia libertarianizmu zawsze lub prawie zawsze interweniuje z użyciem siły w stosunkach międzyludzkich.
Monopole i przepisy antymonopolowe
Z punktu widzenia AES monopole nie powstają same w sobie na wolnym rynku, wbrew powszechnym mitom i nieporozumieniom. Wręcz przeciwnie, każdy monopol jest konsekwencją interwencji rządu w stosunki wolnorynkowe. Ale jak państwo może stworzyć monopol lub przynajmniej oligopol? Zwykle dzieje się to poprzez publicznie autorytatywny przymus. Państwo może nakładać licencje i certyfikaty wymagane do prowadzenia określonej działalności, ograniczając tym samym wejście na rynek wielu uczestników.
Państwo może także wprowadzić bezpośredni zakaz wykonywania niektórych czynności i ogłosić się jedynym legalnym usługodawcą na rynku. Ideę tę można prześledzić zarówno wśród znanych przedstawicieli AES (Murray Rothbard, Friedrich Hayek), jak i wśród indywidualnych badaczy ustawodawstwa antymonopolowego (Dominic Armentano).
Jeśli uważasz, że jest to jakiś „marginalny” punkt widzenia w ekonomii, a AES jest jedyną szkołą, która tak uważa, to tak nie jest. Twórca monetaryzmu i laureat Nagrody Nobla w dziedzinie ekonomii Milton Friedman również był przekonany, że monopol nie jest zjawiskiem rynkowym, ale interwencją rządu.
Na podstawie powyższych tez staje się jasne, że dla AES nowoczesny system monetarny jest w istocie monopolem władzy państw na produkcję tego, co powszechnie uważa się za pieniądz. Państwa drukują walutę fiducjarną, zabraniając jednocześnie innym uczestnikom rynku produkcji własnych pieniędzy i używania ich w swobodnym obrocie. Zatem jedynym dostawcą tego produktu jest jeden scentralizowany emitent – państwo. W typologii Rothbarda przykład pieniądza i quasi-pieniądza (kart żywnościowych) nazywany jest „całkowitym zakazem produkcji”.
Rola Bitcoina
Jaka jest rola kryptowalut w tej historii? Bitcoin jest przykładem gotówki elektronicznej, która pojawiła się wbrew masowym „całkowitym zakazom produkcji” prywatnych pieniędzy.
Mówiąc najprościej, kryptowaluta to pieniądz, który pojawił się bez udziału państwa. Tworzyli je indywidualni entuzjaści lub grupy entuzjastów, a te kryptowaluty, na które był popyt na rynku, zgromadziły dziś kwoty kapitalizacji sięgające miliardów dolarów, tym samym kapitalizacja Bitcoina w lutym 2024 roku całkowicie przekroczyła 1 bilion dolarów.
Z punktu widzenia austriackiej szkoły ekonomicznej kryptowaluty są wyjątkowym przykładem „prywatnego pieniądza”, który mógłby skutecznie konkurować z walutą państwową.
Idea tworzenia kryptowalut należy do wczesnych cypherpunków – osób, które w mniejszym lub większym stopniu podzielają idee libertarianizmu, zachowania anonimowości w Internecie, eliminowania scentralizowanych systemów kontroli oraz tych, którzy byli przeciwni nadmiernej ingerencji rządu w sferę prywatną życie poszczególnych ludzi.
Bitcoin pojawił się jako stosunkowo anonimowy sposób dokonywania wymiany pieniężnej, choć nie był kontrolowany przez państwo i był zdecentralizowany. Dlatego wśród zwolenników kryptowalut jest tak wielu ideologicznych zwolenników libertarianizmu i AES. W szerokim znaczeniu kryptowaluta jest konsekwencją idei Austriackiej Szkoły Ekonomii.
Rola Satoshiego Nakamoto
Choć anonimowy twórca Bitcoina, Satoshi Nakamoto, przedstawił światu opis techniczny swojego projektu bez bezpośrednich odniesień do AES i podstawowych idei ekonomicznych, które leżały na jego podstawie, to coś pośrednio sugeruje, że deweloper podzielał te pomysły. Mówimy o wiadomości w bloku genezy – pierwszym bloku łańcucha bloków Bitcoin. W jego wartości skrótu można znaleźć tekst nawiązujący do nagłówka The Times: „Kanclerz o krok od drugiej pomocy dla banków”.
Nakamoto miał zapewne na myśli fakt, że tradycyjne instytucje finansowe i duże banki nie są w stanie skutecznie sprostać swoim zadaniom i wymagają od państwa ogromnych nakładów. Bitcoin już w momencie uruchomienia bloku genesis był sposobem na rozwiązanie tych problemów gospodarczych.
Przepowiednia Friedmana
Powyżej rozmawialiśmy już o Miltonie Friedmanie, przedstawicielu ruchu monetarnego w Chicago School of Economics. Co ciekawe, w wywiadzie udzielonym w 1999 roku ekonomista faktycznie przewidział pojawienie się kryptowalut. Podkreślił, że rozwój Internetu przyczyni się do ograniczenia roli rządów. Friedman dodał też, że wkrótce pojawi się system pieniądza elektronicznego, w którym możliwe będzie przesyłanie cyfrowej gotówki z punktu A do B bez pozostawiania „śladów”.
Wnioski
Bitcoin bezpośrednio koreluje z ideami Austriackiej Szkoły Ekonomii i libertarianizmem. Kryptowaluty opierają się na decentralizacji, konkurencji, wymianie wolnego handlu i nieodłącznym braku presji regulacyjnej ze strony rządów.
Источник: bits.media
