Masowe wykorzystywanie wód podziemnych na potrzeby rolnictwa, przemysłu i miejskich systemów zaopatrzenia w wodę wpłynęło na rozkład masy Ziemi, pisze geopolityka.org, powołując się na Popular Mechanic. Według szacunków badaczy w okresie od 1993 do 2010 roku doprowadziło to do przesunięcia bieguna obrotu planety o około 80 centymetrów.
Informacje te przedstawiono w badaniu opublikowanym w czasopiśmie naukowym Geophysical Research Letters. Autorzy pracy obliczyli, że w ciągu 17 lat ludzkość wypompowała z warstw wodonośnych około 2150 gigaton wód podziemnych.
Jak wody podziemne wpływają na obrót Ziemi
Naukowcy wyjaśniają, że każde masowe przemieszczenie masy na planecie może zmieniać jej obrót. Wody podziemne, które początkowo znajdują się w warstwach wodonośnych, po wykorzystaniu stopniowo trafiają do rzek, mórz i oceanów.
W rezultacie masa zostaje ponownie rozłożona między różnymi częściami Ziemi. To właśnie ten proces, według obliczeń badaczy, przesunął biegun obrotu o około 31,5 cala, czyli niemal 80 centymetrów.
Ponadto utrata wód podziemnych dodała około 6,2 milimetra do globalnego wzrostu poziomu morza.
Gdzie wpływ był największy
Wyniki modelowania wskazują, że największy wkład w przesunięcie bieguna miało wyczerpywanie wód podziemnych w dwóch regionach:
- zachodniej części Ameryki Północnej;
- północno-zachodnich Indiach.
Badacze podkreślają, że szczególnie wyraźny wpływ ma przemieszczanie wody ze średnich szerokości geograficznych. Ze względu na specyfikę obrotu Ziemi właśnie takie zmiany masy silniej oddziałują na położenie biegunów.
Kierownik badania, geofizyk Ki-Weon Seo, stwierdził, że redystrybucja wód podziemnych stała się jednym z najważniejszych czynników dryfu osi obrotu Ziemi wśród procesów związanych ze zmianami systemu klimatycznego.
Nowe badania uzupełniają dane
Kolejne prace naukowe pokazują, że ruch biegunów kształtuje się pod wpływem nie jednego, lecz kilku procesów. W badaniu z 2026 roku, opublikowanym w Journal of Geodesy, wskazano, że na długoterminowe zmiany wpływają również:
- gromadzenie się śniegu;
- topnienie lodowców;
- zmiany zasobów wody na lądzie;
- procesy zachodzące we wnętrzu planety.
Tym samym wyczerpywanie wód podziemnych jest jednym z kluczowych czynników, ale nie jedyną przyczyną zmian w ruchu biegunów.
Skutki wyczerpywania wód podziemnych
Samo przesunięcie osi obrotu Ziemi nie ma bezpośredniego wpływu na codzienne życie ludzi. Jednocześnie nadmierne wypompowywanie wód podziemnych wiąże się z szeregiem praktycznych konsekwencji.
Należą do nich:
- osiadanie powierzchni ziemi;
- przyspieszenie względnego wzrostu poziomu morza;
- przenikanie słonej wody do słodkowodnych warstw wodonośnych;
- pogłębianie się deficytu wody w regionach suchych;
- pogorszenie warunków dla rolnictwa i miejskich systemów zaopatrzenia w wodę.
Naukowcy zaznaczają, że część warstw wodonośnych może się odnawiać pod warunkiem kontrolowanego korzystania z zasobów, sztucznego uzupełniania zapasów wody oraz zmiany podejścia do polityki wodnej.
Przeczytaj także o tym, że meteor eksplodował nad USA: NASA oszacowała siłę fali uderzeniowe.
