28 sierpnia 2026 roku Norwegia ma nowego monarchę po śmierci króla Haralda V. Tron automatycznie przeszedł na jego syna Haakona, który wcześniej był księciem koronnym i zajmował pierwsze miejsce w kolejce do norweskiego tronu, pisze geopolityka.org, powołując się na NRK.
Dwór Królewski poinformował, że Harald V zmarł w piątek, 28 sierpnia, o godz. 06:35 w szpitalu Rikshospitalet w Oslo. Miał 89 lat. Po śmierci monarchy Norwegia, zgodnie z porządkiem konstytucyjnym, nie pozostaje bez głowy państwa — następca tronu natychmiast zostaje królem.
Jak Haakon został nowym królem Norwegii
Haakon Magnus urodził się 20 lipca 1973 roku w Oslo jako syn ówczesnego księcia koronnego Haralda i księżnej koronnej Sonji. W chwili narodzin zajmował drugie miejsce w kolejce do norweskiego tronu, po swoim ojcu.
Haakon został księciem koronnym 17 stycznia 1991 roku, gdy zmarł jego dziadek — król Olaf V, a Harald V objął tron. W tym samym roku, po ukończeniu 18 lat, Haakon po raz pierwszy wziął udział w posiedzeniu Rady Państwa.
W kolejnych dekadach wykonywał liczne obowiązki oficjalne w Norwegii i za granicą. Podczas choroby lub nieobecności Haralda V książę koronny wielokrotnie pełnił funkcję regenta i przewodniczył posiedzeniom Rady Państwa.
Po śmierci ojca 28 sierpnia Haakon automatycznie został nową głową państwa. Norweski rząd zwołał nadzwyczajne posiedzenie Rady Państwa w Pałacu Królewskim z udziałem nowego monarchy. To właśnie podczas takiego posiedzenia rządu oficjalnie ogłaszane są imię oraz dewiza nowego króla.
Co wiadomo o wykształceniu Haakona
Nowy norweski monarcha ma wykształcenie cywilne i wojskowe. Uczęszczał do szkoły Smestad w Oslo, a szkołę średnią ukończył w Kristelig Gymnasium.
W 1999 roku Haakon uzyskał tytuł licencjata nauk politycznych na Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley. W 2003 roku ukończył studia magisterskie z zakresu badań nad rozwojem w London School of Economics and Political Science, gdzie specjalizował się w handlu międzynarodowym i problematyce Afryki.
Odbył także staż w Stałym Przedstawicielstwie Norwegii przy ONZ w Nowym Jorku oraz ukończył program szkoleniowy norweskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych.
Haakon odbywał służbę wojskową w Królewskiej Norweskiej Marynarce Wojennej. W 1995 roku ukończył Norweską Akademię Marynarki Wojennej w Bergen, a także przeszedł szkolenie w jednostkach operacji specjalnych oraz szkolenie spadochronowe.
Przysięga nowego króla
Chociaż zmiana monarchy następuje automatycznie, norweska konstytucja przewiduje odrębną oficjalną procedurę po objęciu tronu.
Zgodnie z artykułem 9 Konstytucji Norwegii nowy król musi osobiście złożyć przed Stortingiem przysięgę wierności konstytucji i prawom państwa. Taka procedura była stosowana również podczas wcześniejszych zmian na tronie.
Po śmierci Olafa V w 1991 roku Harald V również automatycznie został królem, a kilka dni później złożył przysięgę przed parlamentem.
Odrębna procedura dotyczy teraz także córki Haakona — Ingrid Alexandry. Ponieważ osiągnęła pełnoletność i znajduje się w linii sukcesji, musi złożyć Stortingowi pisemną przysięgę.
Żona i dzieci nowego króla
25 sierpnia 2001 roku Haakon poślubił Mette-Marit Tjessem Høiby. Ślub odbył się w katedrze w Oslo.
Para ma dwoje wspólnych dzieci. Księżniczka Ingrid Alexandra urodziła się 21 stycznia 2004 roku, a książę Sverre Magnus — 3 grudnia 2005 roku.
Po objęciu tronu przez Haakona Ingrid Alexandra znalazła się na pierwszym miejscu w kolejce do norweskiej korony. Następny w linii sukcesji jest jej młodszy brat Sverre Magnus.
Mette-Marit ma również syna Mariusa Borga Høiby’ego z poprzedniego związku. Nie należy on do dynastii królewskiej i nie znajduje się w linii sukcesji do norweskiego tronu.
Jaką rolę Haakon pełnił za panowania Haralda V
Jeszcze jako książę koronny Haakon był stale zaangażowany w państwowe i reprezentacyjne obowiązki rodziny królewskiej. Uczestniczył w posiedzeniach Rady Państwa, oficjalnych audiencjach oraz wydarzeniach międzynarodowych.
Jego rola nabierała szczególnego znaczenia w okresach, gdy stan zdrowia Haralda V nie pozwalał monarsze na wykonywanie obowiązków. W takich sytuacjach Haakon zostawał księciem koronnym-regentem i tymczasowo pełnił funkcje głowy państwa.
W przeddzień śmierci Haralda V Dwór Królewski również informował, że Haakon pełni obowiązki regenta z powodu choroby ojca.
28 sierpnia rząd Norwegii ogłosił okres żałoby narodowej, który potrwa od dnia śmierci Haralda V do dnia jego pogrzebu. Na budynkach państwowych flagi zostały opuszczone do połowy masztu.
Wcześniej informowaliśmy, że zmarł król Norwegii Harald V. Monarcha miał 89 lat. Wiadomo, jaka była przyczyna jego śmierci oraz co wiadomo o jego życiu.
