20 maja 2026 w Polsce: święta kościelne, Światowy Dzień Pszczół i zwyczaje ludowe

Wiosna w Polsce to czas, w którym tradycje religijne łączą się ze zwyczajami ludowymi, lokalnymi obrzędami oraz inicjatywami międzynarodowymi. Środa, 20 maja 2026 roku, wiąże się z kalendarzem katolickim, tematyką ochrony przyrody oraz wydarzeniami naukowymi, .

Tego dnia w Polsce wspomina się świętego Bernardyna ze Sieny, obchodzi się Światowy Dzień Pszczół oraz Światowy Dzień Metrologii. Z datą tą związane są również ludowe obserwacje pogody, wiosennych prac, zachowania ptaków, owadów i stanu roślin.

Święto kościelne: wspomnienie świętego Bernardyna ze Sieny

W Kościele katolickim 20 maja wspomina się świętego Bernardyna ze Sieny — włoskiego franciszkanina, misjonarza, kaznodzieję i reformatora XV wieku. W kalendarzu kościelnym jego wspomnienie przypada właśnie na 20 maja.

Święty Bernardyn ze Sieny urodził się 8 września 1380 roku, należał do Zakonu Braci Mniejszych i zasłynął jako jeden z najbardziej znanych kaznodziejów swoich czasów. Jego kazania gromadziły wielkie tłumy w miastach Italii, a ich głównymi tematami były pokuta, pokój między ludźmi, moralna odnowa społeczeństwa oraz cześć dla imienia Jezus.

Szczególne miejsce w jego działalności zajmowało popularyzowanie monogramu „IHS”, symbolizującego imię Jezusa. Znak ten później rozpowszechnił się w sztuce chrześcijańskiej, dekoracji kościelnej, na ołtarzach, fasadach świątyń i przedmiotach liturgicznych.

W Polsce święty Bernardyn ze Sieny jest związany z tradycją franciszkańską oraz historią bernardynów — gałęzi ruchu franciszkańskiego, która odegrała znaczącą rolę w życiu religijnym kraju.

Święty Bernardyn ze Sieny uznawany jest za patrona:

bernardynów;
kaznodziejów;
misjonarzy;
reklamodawców;
specjalistów do spraw public relations;
pracowników branży komunikacji;
osób walczących z uzależnieniem od hazardu.

Tego dnia w kościołach katolickich mogą być odprawiane msze ku czci świętego Bernardyna. Wierni modlą się o pokój w rodzinach, dar słowa, mądrość w komunikacji, pojednanie po konfliktach oraz pomoc w posłudze kaznodziejskiej lub edukacyjnej.

Święta międzynarodowe 20 maja

20 maja na świecie obchodzonych jest kilka wydarzeń międzynarodowych związanych ze środowiskiem, nauką, technologią oraz globalną współpracą.

Światowy Dzień Pszczół

20 maja obchodzony jest Światowy Dzień Pszczół. Jego celem jest zwrócenie uwagi na rolę pszczół i innych zapylaczy w zachowaniu bioróżnorodności, rozwoju rolnictwa, podtrzymywaniu ekosystemów oraz zapewnianiu bezpieczeństwa żywnościowego. Święto zostało ustanowione przez Organizację Narodów Zjednoczonych z inicjatywy Słowenii.

Data 20 maja wiąże się z Antonem Janšą — słoweńskim pszczelarzem XVIII wieku, uznawanym za jednego z pionierów nowoczesnego pszczelarstwa. Właśnie tego dnia podkreśla się znaczenie pszczelarstwa dla przyrody, gospodarki i życia człowieka.

Dla Polski ta data ma znaczenie praktyczne, ponieważ pszczelarstwo jest częścią rolnictwa, lokalnej produkcji żywności oraz edukacji przyrodniczej. Polskie pasieki produkują różne rodzaje miodu, między innymi lipowy, gryczany, rzepakowy, akacjowy, leśny i wielokwiatowy.

W Światowy Dzień Pszczół mogą odbywać się:

zajęcia edukacyjne dla dzieci i dorosłych;
wykłady o roli zapylaczy w przyrodzie;
jarmarki miodu i produktów pszczelich;
warsztaty wytwarzania świec z wosku;
akcje sadzenia roślin miododajnych;
wycieczki do pasiek;
spotkania z pszczelarzami;
kampanie informacyjne dotyczące ochrony dzikich pszczół.

Do produktów pszczelich należą:

miód;
wosk;
propolis;
pyłek;
pierzga;
mleczko pszczele.

Tego dnia szczególną uwagę poświęca się ograniczaniu stosowania szkodliwych substancji chemicznych, ochronie naturalnych łąk, sadzeniu kwiatów, zachowaniu miejsc gniazdowania dzikich zapylaczy oraz wspieraniu lokalnych pszczelarzy.

Światowy Dzień Metrologii

20 maja obchodzony jest również Światowy Dzień Metrologii. Data ta wiąże się z podpisaniem Konwencji Metrycznej 20 maja 1875 roku. Dokument ten zapoczątkował międzynarodową współpracę w dziedzinie pomiarów i stworzył podstawę jednolitości miar w nauce, przemyśle, handlu oraz technologiach.

Metrologia to nauka o pomiarach. Obejmuje dokładność, standardy, wzorce, kalibrację przyrządów, kontrolę jakości oraz porównywalność wyników pomiarów w różnych krajach.

Metrologia ma znaczenie dla:

medycyny;
farmacji;
przemysłu spożywczego;
energetyki;
transportu;
budownictwa;
handlu;
badań laboratoryjnych;
produkcji elektroniki;
monitoringu środowiska;
międzynarodowego eksportu i importu.

W 2026 roku temat Światowego Dnia Metrologii jest związany z zaufaniem do podejmowania decyzji na podstawie pomiarów. BIPM, OIML oraz UNESCO posługują się hasłem „Metrology: Building Trust in Policy Making”.

W Polsce dziedzina pomiarów związana jest z działalnością Głównego Urzędu Miar. Instytucja ta odpowiada za kwestie metrologii, krajowych wzorców, metrologii prawnej oraz kontroli przyrządów pomiarowych.

W ramach Światowego Dnia Metrologii mogą odbywać się:

konferencje naukowe;
wydarzenia edukacyjne;
spotkania zawodowe metrologów;
publikacje materiałów tematycznych;
wykłady o dokładności pomiarów;
wydarzenia dla studentów kierunków technicznych;
prezentacje laboratoriów i sprzętu pomiarowego.

Przesądy ludowe 20 maja

Polska kultura ludowa zachowuje wiele obserwacji dotyczących przyrody, pogody, roślin, zwierząt oraz prac rolnych. Koniec maja uważano za okres intensywnego wzrostu traw, kwitnienia sadów, pojawiania się dużej liczby owadów oraz przygotowań do sezonu letniego.

Od dawna tego dnia zwracano uwagę na następujące znaki:

Jeśli 20 maja pada ciepły deszcz, pozostała część miesiąca może być wilgotna, a lato — urodzajne.
Duża liczba pszczół przy kwiatach zapowiada długą słoneczną pogodę.
Jeśli rano pojawia się obfita rosa, dzień będzie ciepły, spokojny i bezwietrzny.
Wczesny śpiew ptaków o świcie zapowiada szybkie nadejście letniego ciepła.
Jeśli pszczoły wcześnie rano wylatują z uli, dzień będzie pogodny.
Jeśli owady chowają się i mało latają, możliwa jest zmiana pogody.
Czyste niebo wieczorem wskazuje na ciepły następny dzień.
Jeśli chmury płyną nisko nad ziemią, może padać deszcz.
Silny zapach kwiatów wieczorem uznawano za znak zbliżającej się wilgoci.
Jeśli jaskółki latają nisko, spodziewano się opadów.
Jeśli trawy szybko rosną po deszczu, oczekiwano dobrych sianokosów.
Jeśli rano słychać dużo ptasiego śpiewu, dzień uważano za sprzyjający pracom polowym i ogrodowym.

Tradycje i zwyczaje tego dnia

20 maja łączy zwyczaje religijne, przyrodnicze i codzienne. W tradycji katolickiej dzień ten wiąże się z modlitwą, pojednaniem, szacunkiem dla słowa oraz duchową odnową. W kalendarzu ludowym data ta przypada na czas intensywnej wiosennej pracy.

Tego dnia zwyczajowo:

odwiedzano kościół lub modlono się w domu;
proszono o pokój w rodzinie;
unikano kłótni i ostrych słów;
pomagano osobom potrzebującym wsparcia;
pielęgnowano sad, ogród i kwietniki;
obserwowano pogodę;
sprawdzano stan uli;
sadzono rośliny miododajne;
porządkowano podwórze;
przygotowywano się do prac letnich.

Do roślin miododajnych sadzonych dla wsparcia pszczół należą:

lawenda;
koniczyna;
facelia;
tymianek;
szałwia;
mięta;
nagietek;
słonecznik;
lipa;
gryka;
rzepak;
akacja.

Czego nie wolno robić tego dnia

Polskie tradycje ludowe i wyobrażenia religijne ukształtowały szereg zakazów związanych z zachowaniem, pracą, stosunkiem do przyrody oraz komunikacją z ludźmi.

Najważniejsze zakazy tego dnia:

Nie wolno przeklinać ani się kłócić. Ponieważ święty Bernardyn ze Sieny był kaznodzieją i orędownikiem pokoju, konflikty, obraźliwe słowa, agresja oraz wulgarne słownictwo uznawano tego dnia za niepożądane.
Nie warto odmawiać pomocy. Jeśli ktoś prosi o wsparcie, jałmużnę lub radę, w tradycji ludowej zalecano, aby nie pozostawiać tej osoby bez uwagi.
Nie zaleca się lenistwa. Dzień ten łączono z aktywną pracą, rozwijaniem umiejętności oraz odpowiedzialnym podejściem do własnych spraw.
Nie należy szkodzić owadom. Dotyczy to zwłaszcza pszczół, ponieważ 20 maja obchodzony jest Światowy Dzień Pszczół, a w wierzeniach ludowych krzywda wyrządzona zapylaczom mogła symbolizować straty w gospodarstwie.
Nie warto niszczyć gniazd ptaków ani miejsc bytowania małych zwierząt. Koniec maja to okres aktywnego rozmnażania wielu gatunków, dlatego takie działanie uznawano za zły znak.
Nie należy rozpoczynać dnia od sporów o pieniądze. W tradycji ludowej wierzono, że poranne kłótnie mogą wpłynąć na nastrój i sprawy całego dnia.
Nie zaleca się pozostawiania bez opieki sadu, ogrodu ani pasieki. Ten okres uznawano za ważny dla przyszłych plonów.
Nie wolno marnować jedzenia, zwłaszcza chleba i miodu. W kulturze tradycyjnej produkty te symbolizowały pracę, dostatek i Bożą opiekę.
Nie warto rozpowszechniać plotek. Dzień wspomnienia świętego kaznodziei łączono z odpowiedzialnością za słowo, dlatego fałszywe rozmowy i oszczerstwa uznawano za niepożądane.