W sobotę, 19 kwietnia, w Warszawie zostanie uczczona 83. rocznica powstania w getcie warszawskim. To właśnie tego dnia w 1943 roku rozpoczął się zbrojny zryw żydowskiego podziemia przeciwko nazistom, uznawany za pierwszy na tak dużą skalę akt oporu wobec niemieckich okupantów w Europie podczas II wojny światowej, pisze geopolityka.org, powołując się na polin.pl, gov.pl.
Na znak pamięci o ofiarach i uczestnikach tamtych wydarzeń w polskiej stolicy o godzinie 12:00 uruchomione zostaną syreny. Sygnał będzie ciągły i potrwa jedną minutę.
Rocznica powstania w getcie warszawskim
Powstanie w getcie warszawskim trwało od 19 kwietnia do 16 maja 1943 roku. Zostało zorganizowane przez żydowskie podziemne struktury bojowe po decyzji władz niemieckich o likwidacji getta w ramach polityki masowej zagłady ludności żydowskiej w Europie.
Podczas walk w kryjówkach, piwnicach, na strychach i pośród ruin getta ukrywało się blisko 50 tysięcy kobiet, mężczyzn i dzieci. Większość z nich nie przeżyła ani samego powstania, ani wojny.
Jednym z ocalałych był Marek Edelman — ostatni przywódca Żydowskiej Organizacji Bojowej, a później lekarz kardiolog, działacz społeczny i polityczny. Przez wiele lat 19 kwietnia przychodził pod Pomnik Bohaterów Getta w Warszawie, aby oddać hołd poległym towarzyszom, przynosząc ze sobą żółte kwiaty.
Dlaczego symbolem pamięci stały się żonkile
To właśnie gest Marka Edelmana zapoczątkował symboliczną tradycję, z której później wyrosła akcja „Żonkile”. Została ona zainicjowana 14 lat temu przez Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN.
W ramach tej inicjatywy wolontariusze w Warszawie, innych miastach Polski oraz za granicą przygotowują papierowe żółte żonkile i rozdają je przechodniom. Kwiaty te stały się znakiem pamięci o powstaniu w getcie warszawskim i jego ofiarach.
Od początku akcja odbywa się pod hasłem „Łączy nas pamięć”. Podkreśla ono znaczenie wspólnej pamięci historycznej, solidarności oraz społecznego dialogu.
Kiedy w Warszawie zabrzmią syreny 19 kwietnia
W dniu rocznicy, 19 kwietnia o godzinie 12:00, w całej Warszawie rozlegnie się jednominutowy, ciągły sygnał syren. W ten sposób miasto tradycyjnie oddaje hołd bohaterom powstania z 1943 roku i przypomina o jednej z najbardziej tragicznych kart swojej historii.
W Polsce syreny uruchamiane są także w inne dni pamięci
W Polsce syreny rozbrzmiewają również w inne dni związane z tragicznymi lub ważnymi wydarzeniami historycznymi. Między innymi:
- 1 września — w rocznicę wybuchu II wojny światowej;
- 1 sierpnia — w dniu wybuchu Powstania Warszawskiego;
- 10 kwietnia — dla uczczenia ofiar katastrofy smoleńskiej;
- 27 grudnia — w Poznaniu, w rocznicę wybuchu zwycięskiego Powstania Wielkopolskiego.
Przeczytaj także: jakie święto kościelne obchodzone jest w Polsce 19 kwietnia 2026 roku.
