Adam Gwiazda

niedziela, 26 marzec 2017 21:21

Adam Gwiazda: Kryzys demograficzny w Polsce

prof. dr hab. Adam Gwiazda

Jednym z bardziej niepokojących zjawisk społecznych w Polsce jest pogłębiający się kryzys demograficzny. Jego przejawem jest drastyczne zmniejszenie się współczynnika dzietności kobiet w wieku rozrodczym (16–49 lat). Niektórzy demografowie określają ten „stan rzeczy” mianem zapaści demograficznej. Wskaźnik ten wynosił w 1990 roku 2,03, w 2003 roku 1,25 a w 2014 roku 1,30. Oznacza to, że na sto młodych kobiet przypadało w tym i 2015 roku 130 urodzonych dzieci [1].

prof. dr hab. Adam Gwiazda

Po nieudanych misjach „stabilizacyjnych” w Iraku i Afganistanie armia amerykańska przeżywa obecnie trudne chwile. Znacznemu pogorszeniu uległ jej wizerunek wśród Amerykanów, co przekłada się na ich niechęć do podejmowania pracy w tej w pełni już zawodowej armii. Niektórzy eksperci amerykańscy biją na alarm i zastanawiają się, kto będzie walczył w przyszłych wojnach? Czy będą to dobrze wyszkoleni i odpowiednio zmotywowani żołnierze amerykańscy, czy też najemnicy?

poniedziałek, 04 styczeń 2016 04:55

Adam Gwiazda: Chińscy żołnierze w nowej roli

prof. dr hab. Adam Gwiazda

Do niedawna Chiny posiadające największą na świecie armię nie angażowały zbytnio swoich żołnierzy w roli „światowego żandarma” i nie brały aktywnego udziału w różnych, regionalnych konfliktach zbrojnych ani też w globalnej wojnie z terroryzmem. Podstawowym zadaniem armii chińskiej było, do niedawna, przede wszystkim zapewnienie bezpieczeństwa narodowego, obrona terytorium swojego państwa i dopiero w następnej kolejności utrzymanie bezpieczeństwa międzynarodowego (szczególnie w regionie Azji Wschodniej). Podjęcie przez chińskie firmy ekspansji gospodarczej w skali globalnej przyczyniło się także do reorientacji polityki zagranicznej i bezpieczeństwa Chin, które stopniowo umacniają swoją pozycję mocarstwa światowego.

prof. dr hab. Adam Gwiazda

Zdobycie pod koniec września br. przez stosunkowo niewielki oddział Talibów dużego miasta Kunduz przypomniało społeczności międzynarodowej o trwającej od ponad 14 lat wojnie domowej w Afganistanie. Toczy się ona z różnym nasileniem od 7 października 2001 roku, kiedy wojska Stanów Zjednoczonych i ich sojuszników podjęły interwencję zbrojną w tym kraju i stosunkowo szybko wyparły, rządzących wówczas Talibów ze stolicy Kabulu oraz terenów do niego przylegających. Nie zdawano sobie wtedy chyba sprawy ze złożoności „misji stabilizacyjnej” w tym kraju. Nie wykorzystano wówczas dużego poparcia Afgańczyków dla obecności obcych wojsk w ich kraju. W tym czasie Talibowie i ich oddziały znajdowały się w rozsypce, czego niestety nie potrafili wykorzystać dowódcy wojsk koalicyjnych. Na odwrót, wojska te, w tym szczególnie żołnierze amerykańscy, zaczęły popełniać wiele różnych błędów, zachowując się często jak typowi okupanci. Talibowie korzystali wtedy i nadal korzystają z poparcia głównie Pasztunów i do tej pory nie zostali całkowicie rozbici ani też politycznie zneutralizowani.

czwartek, 15 październik 2015 07:03

Adam Gwiazda: Umiędzynarodowienie chińskiego juana

prof. dr hab. Adam Gwiazda

Od chwili podjęcia przez Chiny na początku lat 1980’ ekspansji eksportowej pojawiają się liczne oskarżenia, że państwo to utrzymywało zaniżony kurs wymienny juana (oficjalna nazwa: renminibi) w stosunku do amerykańskiego dolara, aby w ten, niezbyt uczciwy sposób promować swój eksport. Manipulowanie kursem wymiennym własnej waluty przez władze Chin i uzyskiwania w ten sposób „niezasłużonych” korzyści nie tylko z handlu z USA, lecz także z pozostałymi krajami świata było do niedawna przedmiotem wielu sporów, a także powodem „wojny walutowej”, która wybuchła w 2010 roku.

prof. dr hab. Adam Gwiazda

Od kilku miesięcy Unia Europejska jest celem wzmożonego napływu uchodźców, wśród których spora część, jeśli nie większość, to migranci ekonomiczni, poszukujący dla siebie lepszych warunków życia i pracy. Ponad pół miliona emigrantów przekroczyło od stycznia do połowy września br. granice UE i przy utrzymaniu dotychczasowego tempa tego napływu ich liczba zwiększy się przy końcu 2015 r. do miliona. Obecny kryzys „imigracyjny” jest już drugim w tym roku, po kryzysie w strefie euro, z jakim władze Unii nie bardzo potrafią sobie poradzić. Jest to też swoisty test dla europejskiej tożsamości i solidarności.

prof. dr hab. Adam Gwiazda

W wielu krajach świata nadal trwa eksplozja demograficzna, z którą nie radzą sobie poszczególne rządy. Z drugiej strony zwiększa się także liczba tych krajów, w których ma miejsce już od kilkunastu lat implozja demograficzna. Według różnych prognoz dopiero w połowie bieżącego stulecia eksplozja demograficzna światowej populacji zamieni się w implozję. Analiza najnowszych trendów demograficznych prowadzi do zgoła odmiennego wniosku.

prof. dr hab. Adam Gwiazda

Jednym z najbardziej widocznych i przez wielu ludzi odczuwalnych efektów rewolucji naukowo-technicznej jest spadek popytu na siłę roboczą. Oczywiście spadek ten nie dotyczy w jednakowym stopniu wszystkich zawodów. Dotyczy przede wszystkim tych pracowników, którzy są zastępowani przez zautomatyzowane linie produkcyjne, roboty i komputery. Zwrócił na to uwagę m.in. amerykański ekonomista Jeremy Rifkin, który w połowie lat 1990’ opublikował swoją książkę pod wymownym tytułem „Koniec pracy”.

środa, 12 sierpień 2015 07:24

Adam Gwiazda: Azja się starzeje

prof. dr hab. Adam Gwiazda

Od wielu już lat następuje niepokojący wielu demografów i polityków spadek dzietności kobiet w wieku rozrodczym nie tylko w bogatych krajach zachodnich. Faktem jednak jest, że w tych ostatnich państwach najszybciej postępuje starzenie się społeczeństwa ze wszystkimi, wynikającymi z tego zjawiska negatywnymi następstwami. Równie niepokojącą tendencją jest ta, że tempo przyrostu naturalnego ludności znacznie osłabło i nadal zmniejsza się także w krajach rozwijających się, gdzie do niedawna współczynnik całkowitej dzietności (z ang. total fertility rate: TFR) kobiet był jednym z najwyższych w świecie.

prof. dr hab. Adam Gwiazda

W ostatnich kilku latach nastąpiły dosyć znaczne zmiany na globalnym rynku surowców energetycznych, w tym szczególnie ropy naftowej i gazu ziemnego. Od 2012 roku zmniejszyło się znaczenie krajów OPEC i Rosji jako do niedawna największych producentów i eksporterów ropy naftowej i gazu ziemnego, a rozpoczął się wzrost udziału w tym rynku krajów niezrzeszonych w tym quasi-kartelu. Duże zainteresowanie budzi powrót Stanów Zjednoczonych Ameryki jako światowego lidera w produkcji ropy i gazu. Rewolucja łupkowa w USA wywiera duży wpływ na światowy handel ropą i gazem ziemnym oraz przyczynia się do zmiany polityki zagranicznej i bezpieczeństwa tego globalnego supermocarstwa.

Strona 1 z 3