niedziela, 25 wrzesień 2011 11:02

Sarah Scott: Porównajmy media środkowoeuropejskie...

Oceń ten artykuł
(1 głos)

Comparing_Media


  Sarah Scott

Recenzja: Bogusława Dobek-Ostrowska, Michał Głowacki (red.), Comparing Media Systems In central Europe: Between Commercialization and Politicization, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 2008, 244 ss.

Książka dostarcza Czytelnikom analizy przekształceń systemów medialnych Europy Środkowej po zakończeniu epoki komunistycznej. Zbiór jest podzielony na pięć części: pierwsza z nich to przedstawienie mediów w Europie Środkowej za pomocą porównania ich z mediami Europy Wschodniej i Południowej; cztery pozostałe części to dokładne studium Polski, Czech, Słowacji i Rumunii. Nadrzędnym pytaniem, na które stara się odpowiedzieć pozycja, to kwestia, jak dojrzałe stały się media rzeczonego regionu. Ten temat przewija się we wszystkich działach, a pamiętanie o nim ułatwia pełne zrozumienie znaczenia poszczególnych artykułów.

Pierwsza sekcja „Comparing Media Systems…” jest bardzo szczegółowa, może aż nadto. Oprócz omówienia Europy Środkowej, autorzy zagłębiają się tu w systemy medialne Południowej i Wschodniej Europy, choć głównie w celach porównawczych. „Introduction: Central European Media between Politicization and Commercialization” autorstwa Bogusławy Dobek-Ostrowskiej i Michała Głowackiego przedstawia w zwięzły sposób wprowadzenie do tematu, jasno i precyzyjnie dostarczając obramowań stawianym przez książkę pytaniom. Jednak już drugi rozdział „Research on Mass Media In Central/Eastern Europe and Southern Europe in Comparative Analysis” Andreja Školkay’a wymaga dalszej redakcji, jako że ten tekst pod względem językowym i gramatycznym odstaje od reszty publikacji. Przedstawiona w nim linia argumentacji również wydaje się niekompletna; Czytelnik pozostawiono z uczuciem niedosytu informacji. „Riviera on the Baltic? Public Service Broadcasting in Post-Communist Countries” Karola Jakubowicza z kolei jest niezwykle cenną częścią, jako że pozwala porównać media dawnych republik radzieckich z ich odpowiednikami w państwach środkowoeuropejskich. Mimo, że Polska, Czechy, Słowacja i Rumunia nie były nigdy częścią ZSRR, to one wszystkie były kiedyś państwami komunistycznymi. „In Search of the East Central European Media Model – The Italianization Model? A Comparative Perspective on the East Central European and South European Media Systems” (Angelika W. Wyka) oraz „PSB Radio in Central and Eastern European Countries – The State and Prospects” (Stanisław Jędrzejewski) są na równi interesującymi działami, które jednocześnie w pozytywny sposób przykładają się do argumentacji zbioru, przedstawiając bardziej szczegółowy model mediów w Europie. Artykuł Jana Kronego, „Foreign Media Investments. Engagements of West European Newspaper Publishers after the End of the Cold War in the East European Classical Newspaper Markets” równie jest ciekawy, aczkolwiek tematyka mediów chińskich wydaje się pozostawać odrobinę poza spektrum zainteresowań tego zbioru.

Polska jest elementem przyciągającym najwięcej uwagi autorów. Sekcja polska książki zawiera pięć artykułów – tyle, ile w sumie mają pozostałe trzy omawiane państwa (trzy o Czechach i po jednym o Słowacji i Rumunii). Jest to główna wada tej pozycji: skupienie połowy pracy na Polsce zaburza obraz Europy Środkowej i sprawia, że „Comparing Media Systems...” nie są tak reprezentatywne, jak być powinny.

Pomimo tej znaczącej kwestii, wszystkie szczegółowe studia dotyczące tych czterech środkowoeuropejskich krajów są dobrze i interesująco napisane. Pierwsze trzy rozdziały sekcji o Polsce to „Establishing the Dual Television System in Poland” Bartłomieja Łódzkiego, “Political Pressure on Public Television in Poland. The Case of the National Broadcasting Council” Michała Głowackiego i “The Econometrical Measurement of the Public Radio Mission” Bogusława Nierenberga. Każdy z nich dostarcza innego i ciekawego spojrzenia na system medialny w Polsce. Artykuł Nierenberga mógłby jednak skorzystać z większej liczby opisów pomiędzy miriadą równań. Mimo to, wnioski w nim przedstawione są jasne. Z kolei artykuł Adam Szynola, „15 Years of Passauer Neue Presse (Polskapresse) and Orkla Media Presence on Polish Regional Press Market”, jest najciekawszy spośród wszystkich zamieszczonych w zbiorze. A ostatni tekst z polskiej sekcji, „The Impact of Foreign Ownership on the Regional Press in Lower Silesia”, autorstwa Justyny Woźny, to przenikliwe omówienie wpływu zagranicznych właścicieli na dzienniki ogólnokrajowe, zgrabnie dopełniając poprzedzający artykuł Szynola.

Rozdziały dotyczące Czech są równie dobrze napisane, co część polska. „Promoting Diversity, or Protecting National Culture? Television without Frontiers Directive in the Context of the Czech Television Landscape” Václava Štětki skupia się na celach kulturowych Dyrektywy Telewizja bez Granic i jej wpływu na czeski system medialny. Drugi artykuł w tej sekcji, „Development of Czech Local and Regional Press: Impact of Foreign Owners on Local and Regional Press Market in the Czech Republic” Lenki Waschokovej Císařovej omawia ekonomiczne i polityczne aspekty rozwoju czeskich systemów medialnych w skali lokalnej i ogólnokrajowej. Ostatni rozdział skupiający się na Czechach to „Brave New Journalism: The Attitudes of Czech Journalists towards Their Own Profession” Barbary Köpplovej and Jana Jiráka. Przedstawiają oni bardzo interesujące spojrzenie na nastroje aktywnych zawodowo czeskich dziennikarzy.

W ostatnich dwóch sekcjach zbioru umieszczono po jednym artykule: pierwszy o Słowacji, drugi o Rumunii. Artykuł dotyczący Słowacji jest zatytułowany „Media Ownership, Regulation, Concentration, and Competition in the Slovak Republic”, został napisany przez Branislava Ondrášika. Dostarcza on ogólnego spojrzenia na właścicieli mediów i regulacje prawne w tym państwie. Sam w sobie jest dobrym opisem, jednak więcej artykułów dotyczących Słowacji pozwoliłoby czytelnikom posiąść lepsze rozeznanie w sytuacji mediów słowackich, tak, jak dwa poprzednie umożliwiły to w przypadku mediów polskich i czeskich.

Artykuł o Rumunii został napisany przez by Carmen Chirea-Ungureanu Andrę Seceleanu i nosi tytuł „The Romanian Tele-Phenomenon”. Tak, jak w przypadku sekcji słowackiej, sam artykuł jest dobry, ale zbiór powinien zawierać więcej materiału o Rumunii, by dać czytelnikom szansę głębszego zrozumienia tamtejszego systemu medialnego. Ten rozdział jest również ostatnim rozdziałem całego zbioru, jako że „Comparing Media Systems…” nie ma części podsumowującej.

„Comparing Media Systems…” zawiera wiele dobrze napisanych i ciekawych tekstów. Jednakże nie można powiedzieć, że zbiór przedstawia pełen obraz systemów Europy Środkowej, jako że jedynie Polska jest omówiona w pełni. W celu stworzenia bardziej zrównoważonego i kompletnego obrazu, w książce przydałoby się kilka dodatkowych rozdziałów o pozostałych państwach. Na końcu ciężko Czytelnikowi powiedzieć, czy odpowiedziano na podstawowe pytanie badawcze zbioru: czy systemy medialne Europy Środkowej dojrzały?

Książka do nabycia w księgarni internetowej Wydawnictwa Uniwersytetu Wrocławskiego.


Czytany 7015 razy Ostatnio zmieniany czwartek, 30 październik 2014 00:04