czwartek, 23 lipiec 2009 12:40

Mateusz Piskorski: Rosyjski eksperyment z religią

Oceń ten artykuł
(0 głosów)

Mateusz Piskorski

Rosyjski prezydent Dmitrij Miedwiediew oznajmił, że w 2010 roku rozpocznie się pilotażowy program wprowadzenia nauczania religii i etyki w rosyjskich szkołach, a także w siłach zbrojnych Federacji Rosyjskiej. Wielu komentatorów uznaje tą decyzję za dowód kolejnego zbliżenia Kremla do Cerkwi prawosławnej, jednak warto przyjrzeć się kilku szczegółom prezydenckiej propozycji. Wynikać z nich może całkiem inna ocena, w szczególności, gdy porównamy z nią system nauczania religii, funkcjonującym w Polsce.

Po pierwsze, program ma charakter pilotażowy. Zostanie wprowadzony w dziesięciu podmiotach Federacji Rosyjskiej w latach 2010-2013. Decyzja nie ma zatem charakteru ostatecznej zmiany systemowej, lecz stanowi jedynie swoisty eksperyment. Z punktu widzenia państwa jest to fakt niezwykle istotny, bowiem z ewentualnych konsekwencji modyfikacji programu nauczania będzie można wyciągnąć wnioski i wprowadzić ewentualne zmiany. To, wydaje się, dość rozsądna droga ewolucyjnego wprowadzania zmian prawnych.

Po drugie, w odróżnieniu od systemu funkcjonującego w Polsce, zajęcia prowadzić będą osoby świeckie, posiadające przygotowanie pedagogiczne. Istnieć będzie jednocześnie możliwość ewentualnego zapraszania na lekcje duchownych poszczególnych religii, lecz jedynie w charakterze gości. Proponowane rozwiązanie nie narusza zatem w rażący sposób świeckiego z założenia charakteru szkolnictwa publicznego.

Po trzecie, przewidziano do wyboru przez uczniów i ich rodziców trzy moduły nauczania: 1) historia i podstawy kulturowe religii tradycyjnej (do wyboru: prawosławie, islam, buddyzm, judaizm); 2) historia i podstawy kulturowe najważniejszych religii świata (przedmiot zbliżony do religioznawstwa); 3) podstawy etyki. Przewidziany wachlarz wyboru zakłada zatem przede wszystkim zachowanie naukowego statusu zajęć, a do tego respektuje wielowyznaniowy charakter społeczeństwa rosyjskiego, choć oczywiście wiele mniejszych religii tradycyjnych nie zmieściło się na proponowanej liście.

Po czwarte, przewiduje się także ewentualne wprowadzenie dla osób zainteresowanych zajęć z religioznawstwa poświęconych tylko religiom istniejącym na obszarze Federacji Rosyjskiej, co oznacza, iż uczniowie mogliby uczęszczać na lekcje prezentujące im wyznaniowe i kulturowe podstawy duchowości współczesnej Rosji.

Skutki podjętych przez rosyjskie władze decyzji będą z pewnością wnikliwie analizowane w kolejnych latach. Przede wszystkim ciekawe będą dane na temat wpływu wprowadzenia nowych przedmiotów na zasięg występujących w szkołach i w siłach zbrojnych patologii oraz przestępczości wśród osób młodych. Interesujący będzie też potencjalny wpływ wprowadzanych zmian na ewentualne odrodzenie duchowych podstaw kultury rosyjskiej, które zostały po upadku Związku Radzieckiego mocno naruszone.

 

 

 

Czytany 5825 razy Ostatnio zmieniany czwartek, 30 październik 2014 00:04