poniedziałek, 21 październik 2013 08:17

Konrad Rękas: Wybory prezydenckie w Gruzji - wotum zaufania dla rządu

Oceń ten artykuł
(0 głosów)

iv_merg  Konrad Rękas

Polityczna atmosfera w Gruzji przed wyborami prezydenckimi 27 października daleka jest od azerskiego spokoju. W walkę między Zjednoczonym Ruchem Narodowym prezydenta Micheila Saakaszwilego i Gruzińskim Marzeniem premiera Bidziny Iwaniszwilego zaangażowali się już żywi i umarli, uchodźcy i imigranci. Pomimo, a może dzięki temu – partia rządząca ma nadzieję, że wybory uda rozstrzygnąć się w jednej turze.

Wg sondażu przeprowadzonego przez centrum badawczo-konsultingowe „Psichoprojekt” 53% respondentów zamierza głosować w wyborach dla Georgija Margwelaszwiliego z Gruzińskiego Marzenia, zaledwie 9% – na Davita Bakradze ze Zjednoczonego Ruchu Narodowego (namaszczonego po prawyborach przez obecnego prezydenta), 7% na Nino Burdżanadze z Ruchu Demokratycznego – Jedna Gruzja, prowadzącą intensywną kampanię przeciw obu głównym partiom, 4% – na Szałwa Natelaszwiliego z Partii Lajburzystowskiej. Ok. 10% stanowią niezdecydowani i zwolennicy pozostałych kandydatów – Gieorgija Targmadze z Ruchu Chrześcijańsko-Demokratycznego oraz Daszgyna Gjulmamedowa (grupa inicjatywna Młodzi Demokraci), reprezentującego mniejszość azerską.

Tak ZRN, jak i demokraci podważają jednak te prognozy. Ci pierwsi wskazują, że inne badania zmniejszają poparcie kandydata partii rządzącej do 39%, a pretendentowi partii prezydenckiej dają ok 18%, trzeciej w wyścigu przedstawicielce RD-JG dając również 7%, przy 16% niezdecydowanych (wg U.S. National Democratic Institute, na podstawie badan przeprowadzonych pod koniec września). Z kolei N. Burdżanadze konsekwentnie podkreśla, że liczy na zwycięstwo i co najmniej 28% głosów w pierwszej turze.

Nawet jednak przywoływane przez opozycję badania NDI potwierdzają, że Gruzińskie Marzenie to wciąż partia najlepiej reprezentująca poglądy większości Gruzinów (50% poparcia wobec 12% na ZRN), a premier B. Iwaniszwili i przewodniczący parlamentu Davit Usupaszwili to najpopularniejsi i najmocniej popierani politycy kraju (odpowiednio 69% i 61%). Gra sondażami może więc wskazywać, że główni gracze opozycyjni na politycznej scenie przymierzają się w ten sposób do ewentualnego zakwestionowania wyników elekcji.

Tym bardziej, że mnożą się relacje o nieprawidłowościach. Nino Burdżanadze i jej Ruch Demokratyczny oskarża obie główne partie o niedozwolone naciski, w tym także straszenie wyborców eksmisjami i odbieraniem zasiłków socjalnych – przy czym jest to jeden z najłagodniejszych protestów. Znacznie głośniejszym echem odbiło się zatrzymanie we Francji Dawita Kezeraszwiliego – ministra obrony Gruzji w czasie wojny z 2008 r. z Rosją. Polityk ów, związany z prezydentem M. Saakaszwilim, jest oskarżony m.in. o ułatwianie wartego miliony dolarów przemytu alkoholu etylowego, łapówkarstwo i współpracę z zorganizowaną grupą przestępczą. D. Kezaraszwili uciekł z kraju po zwycięstwie Gruzińskiego Marzenia, licząc zapewne, że uratuje go posiadane również obywatelstwo Izraela. Teraz ma dołączyć w areszcie do innego prominentnego działacza ZRN, Baczano Achalaii, również eksministra obrony.

Partia rządząca chętnie na ławie oskarżonych zobaczyłaby także obecnego prezydenta. Powód może dać powrót do dochodzenia w sprawie śmierci Zuraba Żwanii, zmarłego w 2005 r. eksprzewodniczącego parlamentu i premiera, który wspólnie z M. Saakaszwilim i N. Burdżanadze firmował tzw. rewolucję róż. Oficjalną przyczyną zgonu było zatrucie czadem. Jednak rodzina Z. Żwanii od początku kierowała podejrzenia w stronę eliminującego bezwzględnie konkurencję M. Saakaszwilego. Wyjaśnienie przyczyn śmierci popularnego polityką było jedną z obietnic wyborczych Gruzińskiego Marzenia, którego przedstawiciele w składzie rządu już nie wykluczyli przeprowadzenia ekshumacji i badań szczątków. M.  Saakaszwili oczywiście zaprzecza, podkreślając, że  zmarły był jego przyjacielem oraz protestując „przeciw działaniom, mogącym sprofanować „ostatnie chwile życia Żwanii”.

Obóz rządzący w kampanii wykorzystuje też kartę meschetyńską, podejmując działania na rzecz naprawy zaniedbań ekipy Eduarda Szewardnadze i celowego sabotażu rządów M. Saakaszwilego. Zapowiedziano już powrót 14 tys. przedstawicieli turekckojęzycznej, muzułmańskiej mniejszości etnicznej spośród 300 tys. potomków mieszkańców Gruzji, wywiezionych do republik Azji Środkowej w czasach stalinowskich. Gruzińskie Marzenie podkreśla, że to akt sprawiedliwości dziejowej nie tylko wobec czasów radzeckich, ale także błędnej polityki ZRN, zmierzającej do budowy państwa monoetnicznego (warto podkreślić, że wcześniej podobne rozwiązania repatriacyjne w stosunku do Turków Meschetyńskich wprowadził już Azerbejdżan).

W poparcie dla  G. Margwelaszwiliego w ostatnich dniach kampanii bardzo mocno zaangażował się też premier B. Iwaniszwili, otwarcie uznając wybory za wotum zaufania dla swego gabinetu. Za jedyny satysfakcjonujący wynik szef rządu uznał osiągnięcie przez kandydata Gruzińskiego Marzenia 60% głosów. – Jeśli będzie potrzebna II tura będę doradzał Margwelaszwiliemu, żeby rozważył zrezygnowanie z dalszego udziału w wyborach i sam zastanowię się nad zakończeniem kariery politycznej – zagroził B. Iwaniszwili. Swoją drogą jednak już wcześniej premier deklarował, że zamierza wycofać się z bieżącej aktywności politycznej, niezależnie od rezultatów elekcji, a zatem jego ostateczne plany nie wydają się wystarczająco klarowne.

Nawet, jeśli rozstrzygnięcie prezydenckie będzie dwutorowe (co wydaje się na razie mało prawdopodobne), to i tak opozycja jest zbyt słaba, by obalić i zastąpić obecny gabinet, nawet w przypadku wewnętrznej dekompozycji obozu rządzącego. Z drugiej strony trudno oczekiwać, by niezależnie od zajmowanego formalnie stanowiska – premier B. Iwaniszwili zdecydował się odejść do historii, niezrealizowawszy swego kluczowego zobowiązania, czyli unormowania relacji z Rosją przy zabezpieczeniu interesów gruzińskich w Abchazji i Osetii Południowej. Ponieważ zaś oba te zagadnienia pozostają ze sobą nierozerwanie związane – również w sprawie wypełnienia tej misji Gruzinie zagłosują 27 października.

 

Czytany 3486 razy Ostatnio zmieniany czwartek, 30 październik 2014 00:04