niedziela, 19 grudzień 2010 10:02

Monitoring wyborów prezydenckich na Białorusi

Oceń ten artykuł
(1 głos)

altECAG

W dniach 18-20 grudnia, na zaproszenie Ministerstwa Spraw Zagranicznych, przedstawiciele ECAG uczestniczyli w monitoringu wyborów prezydenckich na Białorusi. Obserwatorzy poddali kontroli kilkanaście obwodowych komisji wyborczych, zwracając uwagę na przebieg głosowania i jego zgodność z Kodeksem wyborczym Republiki Białoruś.

Krótkoterminowa obserwacja procesu wyborczego doprowadziła do kilku istotnych wniosków:

1) Białoruś przechodzi do etapu liberalizacji systemu politycznego przejawiającego się przede wszystkim w pluralizacji procesu wyborczego (10 zarejestrowanych kandydatów na urząd prezydenta, wysoki poziom tolerancji dla przypadków niewielkich uchybień prawnych sztabów kandydatów opozycyjnych względem urzędującego prezydenta);

2) Białoruś poszukuje legitymizacji międzynarodowej systemu, zarówno ze strony krajów członkowskich Unii Europejskiej (w tym Polski), jak i Federacji Rosyjskiej oraz innych państw WNP (komisja wyborcza zarejestrowała ponad 1000 obserwatorów międzynarodowych, co sprawia, że jeden obserwator przypadał na sześć obwodowych komisji wyborczych, choć większość z nich skoncentrowana została w Mińsku);

3) Szczególne wątpliwości kandydatów opozycji budzi przewidziana w Kodeksie wyborczym (art. 53) procedura przedterminowego głosowania. Podstawowe zarzuty związane z funkcjonowaniem tego trybu polegają na:

a) kwestii ochrony lokali wyborczych w ciągu pięciu dni głosowania przedterminowego (obecność funkcjonariuszy milicji rodzi podejrzenia o fałszowanie wyborów);

b) zorganizowanych nacisków na poszczególne grupy społeczne / zawodowe ze strony kierownictw zakładów pracy i szkół wyższych (podnoszone szczególnie przez przedstawicieli organizacji pozarządowych);

c) braku czytelnych kryteriów i pełnej uznaniowości dopuszczającej do skorzystania z możliwości głosowania przedterminowego każdego wyborcę, bez konieczności przedstawienia wystarczającego powodu takiej decyzji;

d) braku możliwości nadzoru komisji przez mężów zaufania poszczególnych kandydatów wynikającemu z ich obowiązków zawodowych i innych w dni robocze. Warto dodać, że procedura przedterminowego głosowania stanowi prawne dziedzictwo Związku Radzieckiego i jest powszechnie wykorzystywana przez obywateli (w monitorowanych obwodach skorzystało z niej od 20-30% zarejestrowanych wyborców).

4) Wątpliwości uczestników misji budzi wynikające z systemu prawnego Białorusi pozbawienie praw wyborczych osób pozbawionych wolności, w tym aresztantów. Jest to praktyka wykluczenia wyborczego określonej grupy społecznej, nie opierająca się na powszechnie stosowanej sankcji pozbawienia praw publicznych i/lub obywatelskich.

5) Nieudokumentowane są przypadki finansowania kampanii wyborczych kandydatów przez czynniki zewnętrzne, jednak sądzi się, iż trzech spośród kandydatów uzyskało pośrednie lub bezpośrednie wsparcie Federacji Rosyjskiej, zaś jeden – Stanów Zjednoczonych.

6) Udział obserwatorów ze strony organizacji pozarządowych działających na terytorium Białorusi umożliwia manipulacyjny monitoring ze strony czynników zewnętrznych, analogicznych do wskazanych powyżej.

7) Niewielki stopień zaangażowania ww. czynników wskazuje na przyjęcie pozycji wyczekującej przez głównych zainteresowanych aktorów geopolitycznych:

a) Federację Rosyjską (oczekującą na potencjalne załamanie ekonomiczne w Mińsku w 2011 roku);

b) Unię Europejską (przejawiającą nadzieje na stopniowe reformy zmierzające w kierunku gospodarki wolnorynkowej);

c) USA (niezainteresowane bezpośrednim osłabianiem pozycji Moskwy na obszarze WNP) oraz;

d) Chin (ograniczających wpływy wyłącznie do sfery ekonomicznej i inwestycyjnej).

8) Liczba kandydatów wskazuje na tendencję ewolucji systemu przy zachowaniu obecnego układu sił, przy czym oczekuje się możliwych przewartościowań i zmiany pokoleniowej (większej profesjonalizacji) administracji prezydenckiej i jej zaplecza.


Wywiad z Mateuszem Piskorskim dotyczący wyborów prezydenckich w 2010 i sytuacji na Białorusi znajduje się TUTAJ.

Czytany 6871 razy Ostatnio zmieniany czwartek, 30 październik 2014 00:04