czwartek, 07 listopad 2013 12:24

Maurycy Mietelski: Kolejne manifestacje za autonomią Seklerszczyzny

Oceń ten artykuł
(0 głosów)

szeklerszczyna  Maurycy Mietelski

W niedzielę 27 października, po raz kolejny w tym roku, odbyły się manifestacje za autonomią Seklerszczyzny, czyli ziemi zamieszkiwanej przez węgierskojęzyczną mniejszość w Rumunii. 

Na ulice miast i wsi w okręgu Covasna, znajdującym się w historycznym regionie Siedmiogrodu, wyszło według organizatorów ponad 100 tys. osób. Utworzyły one 53 km marsz, połączony ze sobą niebiesko-złotymi flagami seklerskimi. Jego organizatorem była Krajowa Rada Seklerów (Székely Nemzeti Tanács), która zaprosiła do przedsięwzięcia również Krajową Radę Węgierskiego Siedmiogrodu (Erdélyi Magyar Nemzet Tanács) i partię Demokratyczny Związek Węgrów w Rumunii (węg. Romániai Magyar Demokrata Szövetség, rum. Uniunea Democrată Maghiară din România). Organizatorzy manifestacji podkreślali, że chcieli, poza kolejną próbą wyrażenia swoich żądań, skonsolidować węgierskie środowiska walczące o autonomie, stąd szerokie spectrum zaproszonych organizacji i partii politycznych w tym także tych działających na terenie Węgier. Przewodniczący SZNT Balázs Izsák podkreślał, iż na drodze do autonomii od ponad dziesięciu lat stoją nie tylko rumuńscy politycy, lecz również podziały wewnątrz obozu mniejszości węgierskiej w tym kraju. Prezes EMNT László Tőkés wypowiedział się w podobnym tonie, wyrażając jednocześnie zadowolenie ze współpracy węgierskich organizacji przy zwołaniu marszu. W jego opinii, wszystkie ruchy dążące do autonomii Seklerszczyzny powinny wzajemnie się wspierać, a nie atakować tak jak było to dotychczas. Przewodniczący partii UDMR Hunor Kelemen powiedział natomiast, że Węgrzy w Rumunii nie chcą przeciwko nikomu działać, lecz ich marzeniem jest możliwość samostanowienia na ziemi swoich ojców [1].

Zwolennicy autonomii Seklerszczyzny chcą decentralizacji władzy na terenach okręgów Covasna, Harghita i części Mureş. W pierwszym okręgu węgierskojęzyczna grupa stanowi 73,74%, w drugim 85,21%, zaś w trzecim już tylko 38,09%, jednak w tym rejonie największe skupisko Seklerów znajduje się przy granicy z Harghitą. Autonomia ponad 153 gmin w Rumunii miałaby spełniać europejskie standardy prawne dotyczące kwestii tego typu i być wyrazem sprawiedliwości dla ponad 1,4 mln Węgrów i Seklerów mieszkających na terenie Siedmiogrodu. Węgrzy twierdzą bowiem, że obecne prawo rumuńskie i dziania tamtejszych władz, nie gwarantują praw mniejszości narodowych. Przy okazji niedzielnej manifestacji, jak i poprzednich wystąpień tego typu, podkreślano historię terenów Siedmiogrodu. Zwolennicy autonomii mają w tym względzie mocny argument, bowiem pojawienie się Seklerów na tych terenach datuje się na XII wiek, zaś sam Siedmiogród przez całe stulecia był zależny od Węgier, bądź też był ich częścią [2].

Węgierscy politycy o autonomii

W manifestacji uczestniczyli również przedstawiciele partii politycznych działających na terenie Węgier. Przewodniczący węgierskiego parlamentu László Kövér z rządzącego krajem Fideszu, poparł ideę autonomii Seklerszczyzny, która może być osiągnięta jedynie dzięki wspólnym negocjacjom z rządem Rumunii, co powinno być naturalną praktyką w Europie. Przywódca węgierskich socjalistów Attila Mesterházy, również poparł pokojowe starania o samorządność, opowiadając się za wspólnym porozumieniem węgierskiej mniejszości i rumuńskiej większości. Lider nacjonalistycznego Jobbiku Gabor Vona zajął najbardziej radykalne stanowisko twierdząc, że autonomia powinna zostać uzyskana bez żadnych kompromisów. W jego opinii, mniejszości węgierskie w krajach ościennych już dawno powinny uzyskać pełnię swoich praw, jednak rządzący nie podejmują starań na arenie międzynarodowej aby pozyskać w tej sprawie sojuszników. Andras Schiffer z liberalnej partii Polityka Może Być Inna (Lehet Más a Politika), podobnie, jak przedstawiciel nacjonalistów, skrytykował bierność węgierskiego rządu na arenie międzynarodowej (szczególnie w ramach Unii Europejskiej) w sprawie zdobycia poparcia dla koncepcji autonomii [3].

Minister spraw zagranicznych Węgier János Martonyi powiedział w wywiadzie, udzielonym w środę 30 października Radiu Kossutha, że autonomia regionu nie narusza konstytucji Rumunii ani prawa Unii Europejskiej. Członek węgierskiego rządu podkreślił, iż nikt nie zamierza tworzyć w Siedmiogrodzie odrębnej enklawy, której nie będzie dotyczyło rumuńskie prawo [4].

Nieprzychylne reakcje w Rumunii

Kolejny marsz na rzecz autonomii Seklerszczyzny spotkał się oczywiście z negatywnymi reakcjami Rumunów i tamtejszych polityków. Rumuni obawiają się, że decentralizacja władzy w tym rejonie, będzie pierwszym krokiem Węgrów ku odłączeniu Siedmiogrodu od Rumunii, bowiem na Węgrzech wciąż żywe są tendencje rewizjonistyczne. Są one związane z tzw. „traumą trianońską” po traktacie z 1920 r., pozbawiającym Węgier ponad 2/3 ziem w tym właśnie Siedmiogród. Tereny północnej części tego regionu ponownie znalazły się w granicach Węgier po drugim arbitrażu wiedeńskim z 30 sierpnia 1940 roku, a powróciły do Rumunii w 1947 roku na mocy pokoju paryskiego.

Najostrzejszą reakcją popisał się poseł rumuńskiej Partii Socjaldemokratycznej (Partidul Social Democrat) Bogdan Diaconu, który zdecydował się złożyć zawiadomienie do prokuratury na organizatorów Wielkiego Marszu Seklerów. Znany z anty-węgierskiego nastawienia polityk, stwierdził, że demonstracja była „bezprecedensową intensyfikacją węgierskiego ekstremizmu”, mającą naruszać Konstytucję oraz podżegać do publicznej dyskryminacji i pochwały aktów przestępczych. Diaconu domaga się zakazania podobnych zgromadzeń, mających naruszać jedność terytorialną Rumunii [5]. Bardziej umiarkowane stanowisko zajął z kolei premier Rumunii Victor Ponta który zapewnił, że wezwie mniejszość węgierską do rozmów o autonomii w granicach prawa krajowego i unijnego [6].

Walka o autonomię od początku roku

Postulaty ustanowienia autonomii we wspomnianych rejonach, nasiliły się na początku tego roku. Na budynkach lokalnych samorządów na terenie Seklerszczyzny, zaczęto wywieszać tradycyjną flagę seklerską. Spotkało się to z twardą reakcją władz prefektur Harghita i Covasna, które zakazały eksponowania płótna na obiektach administracji publicznej. Warto jednak wspomnieć, że w 2012 roku rumuński sąd orzekł, iż wywieszanie tego symbolu jest zgodne z prawem. W ramach solidarności z rodakami, flaga Seklerów pojawiła się w lutym na budynku węgierskiego parlamentu, zaś rumuńskie MSZ stwierdziło, iż takie działania są niezgodne z wcześniejszymi ustaleniami pomiędzy dyplomacjami obu państw [7]. Wówczas na ulice miast Seklerszczyzny również wyszło kilkadziesiąt tysięcy zwolenników autonomii.

Do kolejnych napięć na linii Budapeszt-Bukareszt doszło w sierpniu. W połowie miesiąca na terenie Siedmiogrodu odbył się festiwal kultury węgierskiej, organizowany przez środowiska związane z węgierskimi nacjonalistami. Przewodniczący narodowo-radykalnego Jobbiku G.Vona stwierdził wówczas w rozmowie z mediami, że byłby gotów wywołać wojnę w obronie mniejszości węgierskiej na terenie Rumunii. Polityk tłumaczył później, że jest zwolennikiem współpracy rumuńsko-węgierskiej, jednak równicześnie zaznaczył, iż rumuńscy politycy powiedzieliby zapewne to samo, gdyby na terenie Węgier prześladowano ich rodaków [8]. Rumuński prezydent Traian Basescu uznał to za prowokację, mającą zdestabilizować sytuację w regionie, natomiast rumuński MSZ określił wypowiedź G. Vony jako „bardzo poważną” i domagał się od węgierskiego rządu odcięcia się od tych słów. Także wówczas odezwał się socjaldemokrata B. Diaconu wzywając do uznania G. Vony za „persona non grata” na terenie Rumunii oraz delegalizacji organizacji odpowiedzialnych za zaproszenie go do Siedmiogrodu [9].


_____________________________________________
1.    Autonómiát követeltek Székelyföldnek, 27.10.2013, w: http://mno.hu/hatarontul/autonomiat-koveteltek-szekelyfoldnek-1192248.
2.    B. Izsák, Székely Nagy Menetelés – kiáltvány: autonómiát Székelyföldnek, párbeszédet és társadalmi békét!, 27.10.2013, w: http://erdely.ma/dokumentum.php?id=151805&cim=szekely_nagy_meneteles_kialtvany_autonomiat_szekelyfoldnek_parbeszedet_es_tarsadalmi_beket_audio
3. Erdélyi politikusok: mostantól komolyabban veszik az autonómiatörekvést, 27.10.2013, w: http://erdely.ma/autonomia.php?id=151848&cim=erdelyi_politikusok_mostantol_komolyabban_veszik_az_autonomiatorekvest_video.
4.    Autonomy for Hungarian minority in Romania not in breach of laws, says Hungarian minister, 30.10.2013, w: http://www.politics.hu/20131030/autonomy-for-hungarian-minority-in-romania-not-in-breach-of-laws-says-hungarian-minister/.
5.    Romanian politician: criminal complaint filed against the organizers of The Great Székely March! , 29.10.2013, w: http://dailynewshungary.com/romanian-politician-criminal-complaint-filed-against-the-organizers-of-the-great-szekely-march/ .
6.    Ethnic Hungarians march for autonomy in Romania, 28.10.2013, w: http://www.politics.hu/20131028/ethnic-hungarians-march-for-autonomy-in-romania/ .
7.    Rumunia-Węgry: seklerska flaga wciąż wzbudza kontrowersje, 18.02.2013, w: http://www.studium.uw.edu.pl/?post/15753.
8.    G. Vona, Open Letter to Romanian Politicians, 13.08.2013, w: http://jobbik.com/g%C3%A1bor_vona_writes_open_letter_romanian_politicians.
9.    M. Chiriac, Hungarian Rightist's Tirade Angers Romania, 13.08.2013, w: http://www.balkaninsight.com/en/article/romania-and-hungary-row-over-minority-issue.

Czytany 4566 razy Ostatnio zmieniany czwartek, 30 październik 2014 00:04