środa, 27 listopad 2013 07:55

Maurycy Mietelski: Antywęgierska karta w kampanii samorządowej na Słowacji

Oceń ten artykuł
(0 głosów)

robert_fico  Maurycy Mietelski

Tradycją wszelkich, odbywających się na Słowacji, wyborów, od czasu rozpadu Czechosłowacji, jest posługiwanie się w kampaniach antywęgierską retoryką. Przed drugą turą wyborów samorządowych, które odbyły się w ubiegłą sobotę, Węgrami postraszył premier Robert Fico.

Szef słowackiego rządu przebywał 19 listopada w Trnavie, uczestnicząc w przedostatnim dniu kampanii przed drugą turą wyborów na przewodniczących krajów (odpowiedniki polskich województw). Podczas konferencji prasowej, wezwał Słowaków do głosowania na Tibora Mikuša z centrowej i pozaparlamentarnej partii Nowa Demokracja (Nová demokracia). Jego kontrkandydatem był bowiem József Berényi, przewodniczący Partii Węgierskiej Koalicji (Strana maďarskej koalície), którego popierała również druga partia Węgrów Most-HID. Premier R. Fico powiedział, iż Słowacy powinni wybrać słowackiego żupana (wojewodę), a jeśli nie pójdą do urn w kraju trnawskim „zrobią to inni” czyli w domyśle wrodzy Węgrzy. Przywódca rządu i centrolewicowego SMERu odparł od razu ewentualne zarzuty o graniu antywęgierską kartą mówiąc, że jeśli dwie węgierskie partie wzywają do poparcia Węgra, słowackie ugrupowania mogą nawoływać w takim wypadku do zjednoczenia się i wspierania Słowaka [1].

Na zarzuty o prowadzeniu antywęgierskiej kampanii odpowiedział sam zainteresowany, czyli T. Mikuš. W jego opinii, „karta węgierska” została wyciągnięta w kraju trnawskim już dawno, o czym świadczą wyniki wyborcze w powiatach Dunajska Streda i Galanta. Ponad 90% osób zagłosowało tam na węgierskiego kandydata, co prawie pokrywa się z liczbą ludności węgierskiej na tym terenie [2].

Węgierscy politycy o słowach Fico

Wypowiedź szefa słowackiego rządu skrytykowali przedstawiciele mniejszości węgierskiej. Prezes partii Most-HID Béla Bugár, powiedział słowackim mediom, iż R. Fico po raz kolejny zrzucił maskę umiarkowanego polityka, pod którą ukrywa swoje nacjonalistyczne poglądy. Zdaniem lidera Most-HID, prawdziwym zagrożeniem dla kraju trnawskiego nie jest węgierski kandydat, ale polityka premiera słowackiego rządu który dzieli zamiast łączyć Słowaków i Węgrów. B. Bugár zwrócił uwagę, że w kraju koszyckim partii premiera pomaga wspomniane SMK, a współpracę chwali sobie przewodniczący regionalnego oddziału SMER Peter Żiga, który powiedział słowackim mediom, że nie będzie komentował słów swojego zwierzchnika wypowiedzianych w Trnawie [3].

Poparcie Węgrów niemile widziane

Antywęgierski resentyment w słowackim społeczeństwie potwierdza przypadek Tomasa Galbavý'ego, kandydata na przewodniczącego kraju nitrzańskiego. W wyborach popierały go partie słowackiej centroprawicy: Słowacka Unia Chrześcijańsko-Demokratyczna (Slovenská demokratická a kresťanská únia), Wolność i Solidarność (Sloboda a Solidarita), NOVA i Obywatelska Partia Konserwatywna (Občianska konzervatívna strana), a także wspomniane ugrupowania mniejszości węgierskiej SMK i Most-HID. Z powodu wsparcia Węgrów, w kraju nitrzańskim pojawiły się ulotki i plakaty z wizerunkiem T. Galbavý'ego, na których widniał podpis „co obiecali mu Węgrzy?” oraz zdjęcie jego konkurenta Milana Belicy z napisem „Słowacy wybierają Belicę”. Pierwsza tura wyborów pokazała, iż zarówno w społeczności słowackiej jak i węgierskiej, dalej panuje tradycja głosowania „na swoich”, stąd dobre wyniki T. Galbavý'ego pokrywały się ze strukturą narodowościową danego powiatu, a analogiczna sytuacja dotyczyła M. Belicy [4].

Słowackie kraje bez węgierskich przewodniczących

Ostatecznie jedyny kandydat węgierskiego pochodzenia J. Berényi otrzymał 39,37% głosów w kraju trnawskim. Z poparciem partii mniejszości węgierskiej zwyciężyli za to Pavol Frešo w kraju bratysławkim i Zdenko Trebuľa w kraju koszyckim. SMK i Most-HID uzyskały również mandaty radnych. W kraju bańskobystrzyckim wybrano 5 radnych SMK, kraju bratysławskim 7 radnych Most-HID i 3 z SMK, kraju koszyckim 4 z SMK i 3 z Most-HID, kraju nitrzańskim 14 z SMK i 1 z Most-HID, krajach preszowskim i trenczyńskim po 1 z Most-HID, kraju trnawskim 11 z SMK i 4 z Most-HID, zaś w kraju żylińskim wystarczającej ilości głosów nie otrzymał żaden z węgierskich kandydatów [5].

Fico zastępuje nacjonalistów w antywęgierskości

Wyniki wyborów do rad krajów, wskazują na ostateczną porażkę nacjonalistów ze Słowackiej Partii Narodowej (Slovenská národná strana), którzy w ubiegłym roku nie przekroczyli progu wyborczego w elekcji parlamentarnej. SNS przez kilkanaście lat bazował przede wszystkim na antywęgierskich resentymentach Słowaków, jednak tą tematykę podebrała im partia R. Fico. SMER określa się jako formacja centrolewicowa, ma ona jednak przede wszystkim charakter populistyczny, lawirując między narodowo-konserwatywnymi wartościami słowackiego narodu, a jego przywiązaniem do państwa socjalnego. Podczas swojej pierwszej kadencji na stanowisku szefa rządu w latach 2006–2010, R. Fico nie miał więc oporów w akceptowaniu i przejmowaniu antywęgierskich pomysłów swojego ówczesnego koalicjanta jakim był SNS, co skutkowało nawet zawieszeniem SMERu w członkostwie Europejskiej Partii Socjalistów. Największym skandalem w relacjach Bratysławy z Budapesztem w tamtym czasie, było niewpuszczenie na Słowację węgierskiego prezydenta László Sólyoma, który w sierpniu 2009 roku miał odsłonić pomnik św. Stefana w Komarnie6. Echem odbiła się również przeforosowana przez pierwszy rząd R. Ficy ustawa językowa, która zakazywała posługiwania się innym językiem niż słowacki w urzędach i instytucjach podległych państwu [7].

Podczas misji tworzenia drugiego rządu po ubiegłorocznych wyborach parlamentarnych, R. Fico zaprosił do rozmów wszystkie partie parlamentarne, w tym także węgierskie Most-HID, które przyjęło propozycję. Był to jednak zupełnie grzecznościowy i medialny gest ze strony lidera SMER-u, bowiem jego partia utworzyła większościowy rząd samodzielnie. Kilka miesięcy później, w lutym bieżącego roku, słowacki premier po raz kolejny dał wyraz swojej niechęci do różnych mniejszości w tym również etnicznych. R. Fico stwierdził, że Słowacja została stworzona dla Słowaków, dlatego nie będzie słuchał się żadnych mniejszości ani tworzył dla nich specjalnych praw. Wypowiedź lidera SMER-u została jednoznacznie zinterpretowana jako uderzenie w Węgrów, bowiem w tym samym czasie domagali się oni dwujęzycznych tablic na dworcach kolejowych w miejscowościach w których stanowią większość mieszkańców [8].

R. Fico jako sprawny populista na pewno będzie wracał do tej tematyki, znając stosunek Słowaków do Węgrów. Następna kampania na Słowacji już przed przyszłorocznymi wyborami parlamentarnymi.

Fot. novinka.pl

____________________________________
1. Fico vyzval v Trnave Slovákov, aby sa vo voľbách spojili, 19.11.2013, w: http://spravy.pravda.sk/volby/clanok/299902-fico-vyzval-v-trnave-slovakov-aby-sa-vo-volbach-spojili/.
2. Mikuš: Maďarská karta v Trnave bola na stole už dávno, 20.11.2013, w: http://spravy.pravda.sk/volby/clanok/300002-madarska-karta-bola-podla-mikusa-na-stole-uz-davno/.
3. Fico vyzýval Trnavčanov, aby v slovenskom meste nemali maďarského župana, 19.11.2013, w: http://trnava.sme.sk/c/7011503/fico-vyzyval-trnavcanov-aby-v-slovenskom-meste-nemali-madarskeho-zupana.html.
4.  Bez SMK a Mosta sa voľby na juhu vyhrať nedajú, 19.11.2013, w: http://www.sme.sk/c/7011742/bez-smk-a-mosta-sa-volby-na-juhu-vyhrat-nedaju.html.
5. Regionálne voľby 2013, 25.11.2013, w: http://spravy.pravda.sk/volby/kategoria/regionalne-volby-2013/strana-2/.
6. P. Bajda, Elity polityczne na Słowacji. Kręta droga do nowoczesnego państwa, Warszawa 2010, s. 227.
7. M. Bocian, J. Groszkowski, Konflikt pomiędzy Bratysławą i Budapesztem wokół słowackiej ustawy językowej, 15.10.2009, w: http://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/komentarze-osw/2009-10-16/konflikt-pomiedzy-bratyslawa-i-budapesztem-wokol-slowackiej-ust.
8. Robert Fico sa pustil do menšín, tie hovoria o urážkach , 26.02.2013, w: http://www.webnoviny.sk/slovensko/media-podla-premiera-fica-triafaju/636138-clanok.html.

Czytany 20751 razy Ostatnio zmieniany czwartek, 30 październik 2014 00:04