czwartek, 08 listopad 2012 09:19

Chińskie priorytety strategiczne wg Pentagonu

Oceń ten artykuł
(1 głos)

china_usa_flags

  ECAG

Od kiedy Chiny uruchomiły program reform i politykę otwarcia w 1978 roku, istotne elementy ich  strategii zasadniczo nie zmieniły się. Zamiast walki z ówczesnym porządkiem globalnym, Chiny przyjęły pragmatyczne podejście do stosunków międzynarodowych i rozwoju gospodarczego, które ma na celu wzmocnienie gospodarki, modernizację wojska i umocnienie Komunistycznej Partii Chin.

Takie podejście odzwierciedla założenie Pekinu, że wielkie mocarstwa stawiają na długoterminowe cele do osiągnięcia przez unikanie konfrontacji w najbliższym czasie. Chińscy przywódcy rutynowo podkreślali cele, których krytyczne wskaźniki gospodarcze i wojskowe mają być osiągnięte do 2020 roku, a do roku 2050 mają stać się państwem o światowej klasie ekonomicznej i militarnych możliwości.

Chińscy przywódcy podejmują decyzje w oparciu o szereg konkurencyjnych priorytetów strategicznych, które obejmują utrwalaniu zasad Komunistycznej Partii Chin; podtrzymywania wzrostu gospodarczego i rozwoju; utrzymanie krajowej stabilności politycznej; obronę suwerenności i integralności terytorialnej oraz zapewnienie Chinom statusu wielkiego mocarstwa. Choć ewoluujące wyzwania dla bezpieczeństwa skłoniły [rząd w Chinach] do korekt w ciągu ostatnich trzech dekad, nadrzędna strategiczna wizja pozostaje zasadniczo nienaruszona.

W roku 2010 Chiny nadal znajdowały się na drodze realizacji  swoich długoterminowych celów strategicznych. Pomimo obaw o krajową inflację, rosnące dysproporcje w poziomie dochodów i możliwą „bańkę” mieszkaniową, do tej pory gospodarka chińska wydaje się wybielać zawirowania gospodarcze ze względnym powodzeniem. W 2010 r. gospodarka ChRL przewyższyła udział Japonii, stając się drugą największą ekonomią na świecie. Chociaż przywódcy ChRL są zaniepokojeni wieloma wyzwaniami gospodarczymi, wielu analityków sugeruje, że wyniki gospodarcze Chin w ostatnich latach utwierdzają Pekin w przekonaniu o słuszności wyboru jego modelu gospodarczego i jego względnej siły.

Militarnie, trwały program zmian i inwestycji przynosi widoczne korzyści. W 2010 r. Chiny wykonały krok w kierunku budowy rakiet antybalistycznych kierowanych z okrętów wojennych, w tym podwodnych. Kontynuowały prace nad swoim programem lotniskowca i sfinalizowały prototyp pierwszego samolotu z technologią typu stealth. Pomimo utrzymujących się luk w niektórych kluczowych obszarach, posiadania sporych ilości przestarzałego sprzętu oraz braku doświadczenia operacyjnego, Chiny stale likwidują luki technologiczne w nowoczesnych siłach zbrojnych.

Chińscy przywódcy mówią o swoich priorytetach strategicznych w zakresie tego, co nazywają w rdzennymi interesami chińskimi. W grudniu 2010 r. członek zarządu chińskiej partii Dai Bingguo wymienił podstawowe interesy Chin w kwestii polityki zagranicznej Chin:

* państwowy system, system polityczny i stabilności polityczna w Chinach jest oparta na przywództwie KPCh, systemu socjalistycznego przy zachowaniu ścieżki socjalizmu z chińskimi cechami;

* suwerenność i bezpieczeństwo, integralność terytorialna i jedność narodowa w Chinach.

* podstawowa gwarancja dla trwałego rozwoju gospodarki i społeczeństwa Chin.

Przywództwo Chińskiej Republiki Ludowej koncentruje się również na wielu potencjalnych problemach, które mogą skomplikować i wykoleić trajektorię chińskiego wzrostu lub strategii pokojowego rozwoju. Należą do nich:

* gospodarka: ciąg dalszy rozwoju gospodarczego pozostaje podstawą stabilności społecznej i podkreśla potęgę militarnej Chin. Szeroka gama czynników ekonomicznych może zakłócić trajektorię toru, w tym szybkie kurczenie się potencjalnie przegrzanej gospodarki. Chińscy przywódcy już zmniejszyli przewidywania [wzrostu] PKB na lata 2011–2015 w celu zmniejszenia ryzyka przegrzania i logicznego zarządzania [gospodarką]. Inne potencjalne ryzyko gospodarcze dla Chin to przesunięcie handlu światowego, ograniczenia zasobów lub próby zakwestionowania dostępu do zasobów;

* nacjonalizm: przywódcy KPCh i wojskowi urzędnicy nadal wykorzystują nacjonalizm do wzmacniania legitymizacji partii i odwrócenia krajowej krytyki. Jednak takie podejście jest z natury obciążone ryzykiem, jako że siły te mogą łatwo obrócić przeciwko państwu lub skomplikować proces polityki chińskiej. Nacjonalistyczne apele o bardziej agresywną postawę ChRL, szczególnie w czasach kryzysu, skutecznie ograniczają bardziej umiarkowane, pragmatyczne elity chińskiego establishmentu w polityce zagranicznej. Alternatywnie, elity ChRL mogą wskazywać nacjonalizm jako uzasadnienie swojej nieelastyczności w dialogach z zagranicznymi rozmówcami;

* rosnące oczekiwania: rozwój Chin przełożył się na większe oczekiwania, zarówno w kraju jak i za granicą w zakresie zaangażowania się na arenie międzynarodowej. Inne narody wzywały Pekin, by te przyjęły na barki większą rolę w rozwiązywaniu problemów międzynarodowych, jednak niektórzy chińscy przywódcy martwili się, że mogą wziąć na barki więcej niż mogą sobie na to pozwolić. W tym samym czasie, wewnętrzne postrzeganie statusu chińskiego wzrostu, wpływa na deklarowanie opinii do bardziej asertywnej postawy w realizowaniu chińskich interesów na arenie międzynarodowej.

* regionalny balans: chiński wzrost gospodarczy, wzmożona dyplomatyczna i wojskowa obecność, wpływy w Azji i na całym świecie budzą obawy w wielu państwach w kwestii celów ostatecznych Chin – może to stanowić zagrożenie dla nich samych. Te regionalne obawy mogą katalizować się regionalnych lub globalnych wysiłkach na rzecz uzyskania balansu [sił];

* wewnątrzpaństwowe naciski polityczne: przetrwanie reżimu jest gwarantem kształtu strategicznych perspektyw przywódców Chin i napędza podejmowanie decyzji. Komunistyczna Partia Chin kontynuuje długoterminowe popularne zapotrzebowanie na lepszą szybkość reakcji rządu, przejrzystość i odpowiedzialność. Jeśli te czynniki będą niezaspokojone, to osłabiają legitymację KPCh;

* presja demograficzna: podkreśla się, że demografia stopniowo będzie wzrastać w przyszłości, tworząc strukturalne ograniczenie wobec zdolności Chin do utrzymania wysokiej stopy wzrostu gospodarczego, jak i społecznego. Jest to wyzwanie dla KPCh;

* środowisko: rozwój gospodarczy Chin odbywa się kosztem środowiska. Chińscy przywódcy coraz bardziej obawiają się, że degradacja środowiska może podważyć legitymizację reżimu, grożąc rozwojowi gospodarczemu, zdrowiu publicznemu, stabilności społecznej i międzynarodowemu wizerunkowi Chin;

* dynamika cross-strait (polityczne relacje z Tajwanem): pomimo zmniejszenia napięć po wyborach w marcu 2008 roku i wygranej prezydenta Tajwanu Ma Ying-jeou, możliwość konfliktu zbrojnego z Tajwanem, włączając w to amerykańską interwencję wojskową, stanowi poważny i długoterminowy nacisk na Chińską Armię Ludowo-Wyzwoleńczą. W przypadku braku pokojowego traktatu dotyczącego cieśniny/cross-strait policy lub długoterminowego paktu o nieagresji, Tajwan będzie prawdopodobnie w dalszym ciągu dominującym czynnikiem modernizacji chińskich sił zbrojnych i jej planowania operacyjnego.

Chińskie spory terytorialne

Chiny stoją w obliczu rozległych sporów terytorialnych wzdłuż swojej linii lądowej i peryferiami zamorskimi. Obok statusu Tajwanu, te spory odgrywają kluczową rolę w planowaniu strategicznym chińskich sił zbrojnych. Chociaż Chiny ogólnie przyjęły mniej konfrontacyjną postawę wobec swoich regionalnych sporów od końca lat 90 (Chiny posiadały jedenaście sporów lądowych z sześcioma sąsiadami od 1998 r.), niektóre podmioty regionalne obawiają się Chin i ich wzrostu gospodarczego i rozwoju technologicznego wojska, które mogą przyczynić się do bardziej asertywnej postawy szczególnie w morskim sektorze.

Oprócz wieloletniego i sporu granicznego z Indiami, Chiny posiadają morskie spory graniczne z Japonią na Morzu Wschodniochińskim i na Morzu Południowochińskim z Wietnamem, Malezją, Filipinami, Brunei i Tajwanem. Kwestie te wywołały sporadyczne konflikty zbrojne, w tym 1962 roku konflikt graniczny z Indiami i w 1979 roku inwazja na ziemie Wietnamu. Na Morzu Południowochińskim Chiny walczyły z siłami wietnamskimi o Wyspy Paracelskie w 1974 r. a w 1988 o Fiery Reef Cross w 1988 roku (bitwa morska na rafie koralowej, która przynależy do Wysp Spratly). W 1995 roku Chiny zajęły Rafę Mischief, która również należy do Wysp Spratly, pomimo protestu Filipin. W 2002 roku, Pekin i ASEAN pośredniczyło w Deklaracji w sprawie postępowania w Morzu Południowochińskim. Podczas niezobowiązującej deklaracji nastąpił okres względnej stabilności.

Szerokie roszczenia Chin do potencjalnie wszystkiego, co znajduje się na Morzu Południowochińskim, pozostaje źródłem regionalnej rywalizacji. Z początkiem 1930 i 1940 roku, z Chińska Republika Ludowa rozpoczęła publikowanie regionalnych map z linią przerywaną na całym obwodzie Morza Południowochińskiego. Po objęciu władzy w 1949 r. KPCh utrzymuje te roszczenia. Zarówno ChRL i Tajwan nadal opierać będą swoje roszczenia na nowym zarysie na Morzu Południowochińskim. Chiny coraz bardziej upominają się o Morze Południowochińskie, które stanowi istotny komercyjny korytarz bezpieczeństwa dla Wschodniej i Azji Południowo-Wschodniej.

W ostatnich latach, niektórzy z sąsiadów Chin kwestionowali długoterminowe zobowiązanie Pekinu do pokojowego i wspólnego rozwiązania reszty swoich sporów terytorialnych. Chińska marynarka wojenna wielokrotnie opłynęła Morze Południowochińskie od 2005 roku, a statki cywilne, czasami wspierane przez chińską marynarkę wojenną, sporadycznie nękały obce statki. Podkreślając zmienność tych różnych sporów, oflagowana chińska łódź rybacka zderzyła się z japońskim statkiem straży wybrzeża w pobliżu spornych wysp Senkaku na Morzu Wschodniochińskim, wyzwalając wysoce naładowany polityczny impas między Tokio i Pekinem we wrześniu 2010 roku. Spór ten jest podgrzewany do dzisiaj, po tym jak Tokio wykupiło wyspy od prywatnego inwestora.

Mapa. Spory terytorialne Chin

Chiny_mapa_P

Powyższa mapa jest przybliżoną prezentacją roszczeń regionalnych Chińskiej Republiki Ludowej oraz innych państw. Chiny pozostawały niejednoznaczne w zakresie prawnych uzasadnienia swoich roszczeń. Trzy z chińskich głównych sporów terytorialnych w oparciu o wierzytelności znajdują się na odcinku stanowiącym granicę z Indiami i Bhutanem, Morzu Południowochińskim i Japonią na Morzu Wschodniochińskim.

Powyższy tekst jest przekładem części rozdziału ANNUAL REPORT TO CONGRESS Military and Security Developments Involving the People’s Republic of China 2011 (s. 13–16), opracowanego przez Departtament Obrony USA. Tłumaczenie Bartosz Mroczkowski. W nawiasach kwaqdratwych znajdują się wstawki redakcyjne. Pełny tekst tego ciekawego raportu znajduje pod bezpośrednim linkiem TUTAJ.

Czytany 7529 razy Ostatnio zmieniany czwartek, 30 październik 2014 00:04